٤٧.عنه صلى الله عليه و آله : لا يَنبَغي لِلعالِمِ أن يَسكُتَ عَلى عِلمِهِ ، ولا يَنبَغي لِلجاهِلِ أن يَسكُتَ عَلى جَهلِهِ ، قالَ اللّه ُ جَلَّ ذِكرُهُ : «فَسْـئلُواْ أهْلَ الذِّكْرِ إن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ» [٤] . [٥]

٩ / ٢ . الوُقوفُ عِندَ الشُّبهَةِ

٤٨.رسول اللّه صلى الله عليه و آله ـ لِعَلِيٍّ عليه السلام ـ: يا عَلِيُّ،مِن صِفاتِ المُؤمِنِ أن يَكونَ ...بَرِيًّا مِنَ المُحَرَّماتِ،واقِفاً عِندَ الشُّبُهاتِ. [٦]

الفصل العاشر : ما ينبغي في معاشرة الجاهل

١٠ / ١ . السَّلامُ عِندَ المُخاطَبَةِ

الكتاب

« وَ عِبَادُ الرَّحْمَـنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَ إِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَـهِلُونَ قَالُواْ سَلَـمًا » . [٧]

٤٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : براى نادانى ، همين بس كه [آدمى ]به [ مهلتى كه ]خداوند [ داده و در كيفر گناهان عجله نكرده ، ]فريفته شود .

٤٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آن كه نعمت خداوند را جز در خوراكى و نوشيدنى نمى بيند ، دانشش اندك و نادانى اش بسيار است .

فصل نهم : آنچه شايسته جاهل است

٩ / ١ . آموختن

٤٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى كه ساعتى بر خوارىِ فرا گرفتن شكيب نورزد ، همواره در خوارىِ نادانى باقى مى ماند .

٤٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : سزاوار نيست عالم با داشتن علم ، خاموشى گزيند ؛ و سزاوار نيست جاهل بر جهل خود،سكوت كند.خداوند ـ كه بزرگ است يادش ـ مى فرمايد: «پس اگر نمى دانيد، از اهل ذكر ، جويا شويد» .

٩ / ٢ . درنگ كردن در موارد ترديد

٤٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به على عليه السلام ـ: از ويژگى هاى مؤمن ، آن است كه ... از حرام ها پاك باشد و در موارد ترديد ، توقّف كند .

فصل دهم : آنچه در معاشرت با جاهل ، شايسته است

١٠ / ١ . سلام كردن ، هنگام رويارويى

قرآن

«و بندگان خداى رحمان ، كسانى اند كه روى زمين به نرمى گام برمى دارند و چون نادانان ، ايشان را طرف خطاب قرار دهند ، به ملايمت پاسخ مى دهند» .

[١] شُعب الإيمان : ج ١ ص ٤٧٢ ح ٧٤٦ .[٢] أعلام الدين : ص ٢٩٤ .[٣] عوالي اللآلي : ج ١ ص ٢٨٥ ح ١٣٥ .[٤] النحل : ٤٣ و الأنبياء : ٧ .[٥] المعجم الأوسط : ج ٥ ص ٢٩٨ ح ٥٣٦٥ .[٦] التمحيص : ص ٧٤ ح ١٧١ .[٧] الفرقان : ٦٣ .