« لَّيْسَ بِأَمَانِيِّكُمْ وَلَا أَمَانِىِّ أَهْلِ الْكِتَـبِ مَن يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ وَلَا يَجِدْ لَهُ مِن دُونِ اللَّهِ وَلِيًّا وَلَا نَصِيرًا * وَمَن يَعْمَلْ مِنَ الصَّــلِحَـتِ مِن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَأُوْلَئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْـلَمُونَ نَقِيرًا » . [٢]

الحديث

٧٩٤.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : كَما لا يُجتَنى مِنَ الشَّوكِ العِنَبُ كَذلكَ لا يَنزِلُ الفُجّارُ مَنازِلَ الأبرارِ ، وهُما طَريقانِ ، فَأيَّهُما أخَذتُم أدرَكتُم إلَيهِ . [٣]

٥ / ٢ . كِتابُ الأعمالِ

الكتاب

« وَ كُلَّ إِنسَـنٍ أَلْزَمْنَـهُ طَئِرَهُ فِى عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيَـمَةِ كِتَـبًا يَلْقَاهُ مَنشُورًا * اقْرَأْ كِتَـبَكَ كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًا » . [٤]

الحديث

٧٩٥.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : فَلِلّهِ عز و جل عَلى كُلِّ عَبدٍ رُقَباءُ مِن كُلِّ خَلقِهِ ، ومُعَقِّباتٌ مِن بَينِ يَدَيهِ ومِن خَلفِهِ يَحفَظونَهُ مِن أمرِ اللّه ِ ، ويَحفَظونَ عَلَيهِ ما يَكونُ مِنهُ مِن أعمالِهِ وأقوالِهِ وألفاظِهِ وألحاظِهِ ، والبِقاعُ الّتي تَشتَمِلُ عَلَيهِ شُهودُ رَبِّه لَهُ أو عَلَيهِ ، واللَّيالي والأيّامُ والشُّهورُ شُهودُهُ عَلَيهِ أو لَهُ ، وسائرُ عِبادِ اللّه ِ المُؤمِنينَ شُهودُهُ عَلَيهِ أو لَهُ ، وحَفَظَتُهُ الكاتِبونَ أعمالَهُ شُهودٌ لَهُ أو عَلَيهِ . [٥]

٧٩٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ كس ما را دشمن نمى دارد، مگر اين كه خداوند روز قيامت، او را جذامى بر مى انگيزد.

فصل پنجم : حسابرسى

٥ / ١ . پيوند عمل و مجازات

قرآن

«[ پاداش و كيفر ] به دلخواه شما و به دلخواه اهل كتاب نيست. هر كس بدى كند، در برابر آن، كيفر مى بيند، و جز خدا براى خود، يار و مددكارى نمى يابد. و كسانى كه كارهاى شايسته كنند ، چه مرد باشند يا زن ، در حالى كه مؤمن باشند، آنان، داخل بهشت مى شوند و به قدر گودى پشتِ هسته خرمايى مورد ستم قرار نمى گيرند» .

حديث

٧٩٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : همان گونه كه از بوته خار ، انگور چيده نمى شود، بدكاران نيز در منازل نيكوكاران فرود نمى آيند. اينها دو راه است. هر كدام را در پيش گيريد، به آن مى رسيد.

٥ / ٢ . نامه اعمال

قرآن

«و كارنامه هر انسانى را به گردن او بسته ايم و روز قيامت ، براى او نامه اى كه آن را گشاده مى بيند ، بيرون مى آوريم. نامه ات را بخوان . كافى است كه امروز ، خودت حسابرس خود باشى» .

حديث

٧٩٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: خداوند عز و جل را بر هر بنده اى مراقبانى از همه آفريدگان او و فرشتگانى است كه از پيشِ رو و پشتِ سر او به فرمان خدا، از وى نگهدارى مى كنند و [حساب ]كردارها و گفته ها و كلمات و نگاه هاى او را نگه مى دارند. جاهايى كه او را در خود مى گيرند، گواهان[ ـِ پروردگار ]اويند كه به سود يا زيان وى گواهى مى دهند. شب ها و روزها و ماه ها، گواهان[ ـِ پروردگار] اويند كه به سود يا زيان او شهادت مى دهند. ساير بندگان مؤمن خدا، گواهان اويند كه به سود يا زيان وى شهادت مى دهند و فرشتگان حافظ او كه اعمالش را مى نويسند ، گواهان اويند كه به سود يا زيان او گواهى مى دهند.

[١] المحاسن : ج ١ ص ١٧٤ ح ٢٦٩ .[٢] النساء : ١٢٣ و ١٢٤.[٣] كنز العمّال : ج ١٦ ص ٤ ح ٤٣٦٧٦.[٤] الإسراء : ١٣ و ١٤ .[٥] بحار الأنوار : ج ٧ ص ٣١٥ ح ١١ .