گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٨٥

الفصل السّابع : تقدير السّعادة والشّقاوة

٧ / ١ . السَّعيدُ سَعيدٌ في بَطنِ اُمِّهِ وكَذلِكَ الشَّقِيُّ

٤٦٤.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : إنَّ النُّطفَةَ إذَا استَقَرَّت فِي الرَّحِمِ فَمَضى لَها أربَعونَ يَوما ... جاءَ مَلَكُ الرَّحِمِ فَصَوَّرَ عَظمَهُ ولَحمَهُ ودَمَهُ وشَعرَهُ وبَشَرَهُ وسَمعَهُ وبَصَرَهُ ، فَيَقولُ : يا رَبِّ أذَكَرٌ أم اُنثى ؟ يا رَبِّ أشَقِيٌّ أم سَعيدٌ ؟ فَيَقضِي اللّه ُ عز و جل ما شاءَ ويُكتَبُ ، ثُمَّ يَقولُ : أي رَبِّ أيُّ شَيءٍ رِزقُهُ ؟ فَيَقضِي اللّه ُ ما شاءَ ، فَيُكتَبُ ثُمَّ يُطوى بِالصَّحيفَةِ فَلا تُنشَرُ إلى يَومِ القِيامَةِ . [١]

٧/٢ . مَعنى سَعادَةِ المَولودِ وشَقاوَتِهِ قَبلَ وِلادَتِهِ

٤٦٥.التوحيد عن محمّد بن أبي عمير : سَأَلتُ أبَا الحَسَنِ موسَى بنَ جَعفَرٍ عليه السلام عَن مَعنى قَولِ رَسولِ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : «الشَّقِيُّ مَن شَقِيَ في بَطنِ اُمِّهِ ، وَالسَّعيدُ مَن سَعِدَ في بَطنِ اُمِّهِ» ، فَقالَ : الشَّقِيُّ مَن عَلِمَ اللّه ُ وهُوَ في بَطنِ اُمِّهِ أنَّهُ سَيَعمَلُ أعمالَ الأَشقِياءِ ، وَالسَّعيدُ مَن عَلِمَ اللّه ُ وهُوَ في بَطنِ اُمِّهِ أنَّهُ سَيَعمَلُ أعمالَ السُّعَداءِ . قُلتُ لَهُ : فَما مَعنى قَولِهِ صلى الله عليه و آله : اِعمَلوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِما خُلِقَ لَهُ . فَقال : إنَّ اللّه َ عز و جل خَلَقَ الجِنَّ وَالإِنسَ لِيَعبُدوهُ ولَم يَخلُقهُم لِيَعصوهُ ، وذلِكَ قَولُهُ عز و جل : «وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْاءِنسَ إِلَا لِيَعْبُدُونِ» [٢] فَيَسَّرَ كُلّاً لِما خُلِقَ لَهُ ، فَالوَيلُ [٣] لِمَنِ استَحَبَّ العَمى عَلَى الهُدى . [٤]

فصل هفتم : تقدير خوش بختى و بدبختى

٧ / ١ . خوش بخت ، در رَحِم مادرش خوش بخت است و همچنين بدبخت

٤٦٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : وقتى نطفه در رَحِم قرار گرفت و چهل روز از آن سپرى شد . . . ، فرشته رَحِم مى آيد و استخوان و گوشت و خون و مو و پوست و گوش و چشم آن (جنين) را شكل مى دهد و مى گويد : «پروردگارا! آيا مرد است يا زن؟ پروردگارا! آيا بدبخت است ، يا خوش بخت؟» . آن گاه خداوند عز و جل آنچه را بخواهد،حكم مى كند و همان نوشته مى شود. سپس مى گويد : «پروردگارا! روزىِ او چيست؟» . آن گاه خدا آنچه را بخواهد ، حكم مى كند . پس نوشته مى شود و سپس در يك صفحه پيچيده مى شود و تا روز رستاخيز ، گشوده نمى شود .

٧ / ٢ . معناى خوش بختى و بدبختى نوزاد ، قبل از تولّد

٤٦٥.التوحيد ـ به نقل از محمّد بن ابى عمير ـ: از امام كاظم عليه السلام درباره معناى اين سخن پيامبر خدا كه : «بدبخت ، كسى است كه در رَحِم مادرش بدبخت شده است و خوش بخت ، كسى است كه در رَحِم مادرش خوش بخت شده است» پرسيدم . فرمود : «بدبخت ، كسى است كه خدا در حالى كه او در رَحِم مادرش است ، مى داند كه او كارهاى بدبختان را خواهد كرد ، و خوش بخت ، كسى است كه خدا در حالى كه او در رَحِم مادرش است ، مى داند كه او كارهاى خوش بختان را خواهد كرد» . به ايشان گفتم : پس معناى اين سخن پيامبر خدا كه : «عمل كنيد ، كه هر كس براى آنچه آفريده شده موفّق است» ، چيست؟ فرمود : «خداوند عز و جل جنّ و انس را آفريد تا او را بپرستند و آنان را نيافريد كه نافرمانى اش كنند ، و اين [به دليل ]سخن خداوند عز و جل است كه : «و جنّ و انس را نيافريدم ، جز براى آن كه مرا بپرستند» . اين چنين [خداوند ، راه رسيدن ]هر كس را به فلسفه آفرينش خود ، هموار ساخته است . پس ، واى بر كسى كه گم راهى را بر هدايت ، ترجيح دهد !