گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١٨
چكيده آنچه درباره نقش خداشناسى گذشت
آثار و بركات خداشناسى و نقش آن در زندگى انسان را در دو بخش مى توان خلاصه كرد :
بخش اوّل : نقش خداشناسى در زندگىِ فردى
مهم ترين نقش خداشناسى در زندگىِ فردى ، محبّت و اُنس با خداوند متعال است ؛ چرا كه انسان ، فطرتا عاشق زيبايى است و از آن جا كه خداوند متعال ، جامعِ همه زيبايى هاست و همه زيبايان ، زيبايى خود را از او دارند ، انسان نمى تواند خدا را بشناسد و او را دوست نداشته باشد . از اين رو ، امام مجتبى عليه السلام مى فرمايد : مَن عَرَفَ اللّه َ أَحَبَّهُ . [١] هر كه خدا را بشناسد، دوستش خواهد داشت.
بخش دوم : نقش خداشناسى در زندگى اجتماعى
خداشناسى ، به دليل اين كه زيربناى ارزش هاى اعتقادى ، اخلاقى و عملى است ، اصلى ترين پايه هاى جامعه نمونه انسانى نيز هست . به همين جهت ، نمى توان از جامعه اى كه خدا را باور ندارد ، انتظار داشت ارزش هاى انسانى و در رأس آنها عدالت اجتماعى را رعايت نمايد . لذا امام رضا عليه السلام درباره فلسفه خداپرستى مى فرمايد : لِعِلَلٍ كَثيرَةٍ ، مِنها أنَّ مَن لَم يُقِرَّ بِاللّه ِ عز و جل لَم يَتَجَنَّب مَعاصِيَهُ ، و لَم يَنتَهِ عَنِ ارتِكابِ الكَبائِرِ و لَم يُراقِب أحَدا فيما يَشتَهى و يَستَلِذُّ مِنَ الفَسادِ وَ الظُّلمِ . [٢] به علّت هاى بسيار ؛ يك علّت آن كه : كسى كه به خدا اقرار نكند ، از نافرمانى او نپرهيزد و از ارتكاب گناهان كبيره، باز نَايستد و هيچ كس را در آنچه از تباهى و ستم دوست مى دارد و لذّت مى بَرَد ، نپايد. و اگر روزى جامعه بشر به طور شايسته با آفريدگار جهان پيوند بر قرار كند ، بهترين زندگى ها را براى خود فراهم ساخته است . به اميد آن روز !
[١] تنبيه الخواطر : ج ١ ص ٥٢ .[٢] علل الشرائع : ص ٢٥٢ ح ٩ ، بحار الأنوار : ج ٣ ص ١٠ ح ٢٣ .