گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٠٢٠

الفصل الثّامن : المصيبة

٨ / ١ . الاسترجاعُ عِندَ المُصِيبَةِ

الكتاب

« وَلَنَبْلُوَنَّكُم بِشَىْ ءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِّنَ الْأَمْوَ لِ وَ الْأَنفُسِ وَ الثَّمَرَ تِ وَبَشِّرِ الصَّـبِرِينَ * الَّذِينَ إِذَآ أَصَـبَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُواْ إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّـآ إِلَيْهِ رَ جِعُونَ » . [١]

الحديث

٣٥٠٩.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : إنَّ أهلَ المُصيبَةِ لَتَنزِلُ بِهِمُ المُصيبَةُ فَيَجزَعُونَ فَيَمُرُّ بهِم مارٌّ مِنَ الناسِ فَيَستَرجِعُ فيكونُ أعظَمَ أجرا مِن أهلِها . [٢]

٨ / ٢ . المُصِيبَةُ بِالوَلَدِ

٣٥١٠.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : مَن ثَكِلَ ثَلاثَةً مِن صُلبِهِ فاحتَسَبَهُم على اللّه ِ عَزَّوجلَّ وَجَبَت لَهُ الجَنَّةُ . [٣]

٨ / ٣ . أدَبُ المُصابِ

٣٥١١.بحار الأنوار عن جابر بن عبداللّه : أخَذَ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله بِيَدِ عبدِ الرحمنِ بنِ عَوفٍ فَأتى إبراهيمَ وهو يَجودُ بنفسِهِ ، فَوَضَعَهُ في حِجرِهِ فقالَ : يا بُنَيَّ ، إنّي لا أملِكُ لكَ مِنَ اللّه ِ شَيئا ، وذَرَفَت عَيناهُ، فقالَ لَهُ عبدُ الرحمنِ : يا رسولَ اللّه ِ ، تَبكِي ؟ أوَلَم تَنهَ عنِ البُكاءِ؟ قالَ : إنّما نَهَيتُ عنِ النَّوحِ، عن صَوتَينِ أحمَقَينِ فاجِرَينِ : صوتٌ عِند نِعَمٍ : لَعِبٌ ولَهوٌ ومَزاميرُ شيطانٍ، وصوتٌ عندَ مُصيبَةٍ : خَمْشُ وُجوهٍ وشَقُّ جُيوبٍ ورَنَّـةُ شيطانٍ . إنّما هذهِ رحمَةٌ، مَن لا يَرحَمْ لا يُرحَمْ، لولا أنّهُ أمرٌ حَقٌّ، ووَعدٌ صِدْقٌ، وسَبيلٌ باللّه ِ وإنَّ آخِرَنا سَيَلحَقُ أوَّلَنا لَحَزَنّا علَيكَ حُزنا أشَدَّ مِن هذا، وإنّا بكَ لَمَحزُونُونَ ، تَبكِي العَينُ، ويَدمَعُ القَلبُ، ولا نَقولُ ما يُسخِطُ الرَّبَّ عَزَّوجلَّ . [٤]

فصل هشتم : مصيبت

٨ / ١ . استرجاع در هنگام مصيبت [٥]

قرآن

«و قطعاً شما را به چيزى از [ قبيلِ ]ترس و گرسنگى ، و كاهشى در اموال و جان ها و محصولات، مى آزماييم. و مژده ده شكيبايان را؛ [ همان ]كسانى كه چون مصيبتى به آنان برسد، مى گويند: «إنّا للّه ِ وإنّا إليه راجعون ؛ ما از خداييم و به سوى او برمى گرديم»» .

حديث

٣٥٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : [گاه] مصيبتى بر خانواده اى وارد مى شود و بى تابى مى كنند و همان گاه، ره گذرى بر آنان مى گذرد و اِستِرجاع مى گويد. اجر اين ره گذر، بيشتر از اجر آن مصيبت ديدگان است .

٨ / ٢ . مصيبت مرگ فرزند

٣٥١٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه در داغ سه فرزند خود ، سوگوار شود و [اجر ]مرگ آنها را به حساب خداوند عز و جل بگذارد ، بهشت بر او واجب مى گردد .

٨ / ٣ . ادب مصيبتْ ديده

٣٥١١.بحار الأنوار ـ به نقل از جابر بن عبد اللّه ـ: پيامبر خدا ، دست عبد الرحمان بن عوف را گرفت و نزد ابراهيم آمد كه در حال جان دادن بود . پس او را در دامن خود گذاشت و فرمود : «فرزند عزيزم! در برابر خواست خدا، كارى از من ساخته نيست» و از چشمانش ، اشك سرازير شد . عبد الرحمان گفت : اى پيامبر خدا! گريه مى كنى؟ مگر شما خود از گريستن نهى نفرمودى؟ پيامبر خدا فرمود : «من ، از نوحه كردن نهى كردم ؛ از دو صداى احمقانه و زشت : صدايى به هنگام خوشى ـ يعنى لهو و لعب و ساز و آواز شيطانى ـ ، و صدايى به هنگام مصيبت ـ يعنى خراشيدن چهره و دريدن گريبان و فرياد شيطانى ـ ؛ امّا اين گريه من، از سرِ رحم و دلسوزى است و كسى كه رحم نكند، به او رحم نمى شود . اگر نبود كه مرگ، حقّ است و وعده اى است تخلّف ناپذير و راه خداست كه بايد رفت و [به ناچار ]بازماندگانِ ما به رفتگانمان مى پيوندند ، هر آينه ، بيش از اين ، براى تو اندوهگين مى شديم . ما براى تو غمگينيم . چشم مى گِريد و دلْ اشك مى ريزد ؛ امّا سخنى كه خداوند عز و جل را ناخشنود سازد ، بر زبان نمى آوريم» .