گزيده حكمت نامه پيامبر اعظم صلّي الله عليه و آله و سلّم - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٠١٦

الحديث

٣٤٨٨.رسول اللّه صلى الله عليه و آله ـ لِعبداللّه بن مسعود ـ: يَابنَ مَسعودٍ، إذا مَدَحَكَ النّاسُ فقالوا : إنّك تَصومُ النَّهارَ وتَقومُ اللّيلَ وأنتَ على غَيرِ ذلكَ فلا تَفرَحْ بذلكَ ؛ فإنَّ اللّه َ تعالى يقولُ : «لا تَحْسَبَنَّ الّذينَ يَفرَحُونَ بِما أتَوا ويُحِبُّونَ أنْ يُحمَدوا بما لَم يَفْعَلوا فَلا تَحْسَبَنَّهُمْ بِمَفازَةٍ مِنَ العَذابِ ولَهُمْ عَذابٌ ألِيمٌ» . [١]

٤ / ٤ . التَّحذِيرُ مِن مَدحِ الفاجرِ

٣٤٨٩.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : إذا مُدِحَ الفاجِرُ اهتَزَّ العَرشُ وغَضِبَ الرَّبُّ . [٢]

٣٤٩٠.عنه صلى الله عليه و آله : مَن مَدَحَ سُلطانا جائرا وتَخَفَّفَ وتَضَعضَعَ لَهُ طَمَعا فيهِ كانَ قَرينَهُ إلَى النّارِ . [٣]

٤ / ٥ . ذَمُّ تَزكِيَةِ النَّفسِ

الكتاب

«أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُزَكُّونَ أَنفُسَهُم بَلِ اللَّهُ يُزَكِّى مَن يَشَآءُ وَلَا يُظْـلَمُونَ فَتِيلاً» . [٤]

الحديث

٣٤٩١.رسول اللّه صلى الله عليه و آله : مَن قالَ : إنّي خَيرُ النّاسِ فهُو مِن شَرِّ النّاسِ ، ومَن قالَ : إنّي في الجَنّةِ فهُو في النّارِ. [٥]

حديث

٣٤٨٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ به عبد اللّه بن مسعود ـ: اى پسر مسعود! هر گاه مردمْ تو را ستودند و گفتند: «روزها روزه مى گيرى و شب ها عبادت مى كنى» و تو چنان نبودى، شادمان مشو؛ زيرا خداوند متعال مى فرمايد: «البته گمان مبر كه كسانى كه بدانچه كرده اند، شادمانى مى كنند و دوست دارند به آنچه نكرده اند، ستايش شوند، قطعا گمان مبر كه براى آنان ، نجاتى از عذاب است، [كه ]آنان را عذابى دردناك است» .

٤ / ٤ . هشدار درباره ستودن بدكار

٣٤٨٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر گاه بدكارْ ستوده شود، عرش مى لرزد و پروردگار به خشم مى آيد.

٣٤٩٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس حكمرانِ ستمگرى را مدح گويد و از سرِ چشمداشت به او، خود را در برابرش كوچك و خوار گرداند، هم سفر او به سوى آتش خواهد بود.

٤ / ٥ . نهى از خودستايى

قرآن

«آيا به كسانى كه خويشتن را پاك مى شمارند، ننگريسته اى؟ [ چنين نيست؛ ] بلكه خداست كه هر كه را بخواهد، پاك مى گردانَد، و به قدر نخِ ميان هسته خرمايى ستم نمى بينند» .

حديث

٣٤٩١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه بگويد: «من از همه مردم، بهترم»، بدترينِ مردم است و هر كه بگويد: «من بهشتى هستم»، دوزخى است.