بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٧٨ - صفات گمراهكنندهء انسان

كريم، آنها را به داشتن عصمت از گناه و عامل به امر پروردگار معرفى مى‌كند و مى‌فرمايد:

لا يعْصُون اللّه ما أمرهُمْ و يفْعلُون ما يُؤْمرُون؛ [١] امر خدا را عصيان نمى‌كنند و به دستورش عمل مى‌نمايند.

ما ملائكه نيستيم؛ از جنس انسان هستيم كه خداوند در قرآن شريف او را بسيار ظالم، جاهل، حريص، بى‌تاب، ناسپاس، مانع خير، ضعيف، شتابزده، بخيل و اهل جدل معرفى مى‌كند. در آيات زير همين اوصاف را براى بشر ذكر مى‌كند:

ِنّهُ كان ظلُوماً جهُولاً؛ [٢]انسان بسيار ستمگر و نادان است.

إِنّ الْإِنْسان خُلِق هلُوعاً `إِذا مسّهُ الشّرُّ جزُوعاً `و إِذا مسّهُ الْخيْرُ منُوعاً؛ [٣] انسان بسيار حريص و آزمند خلق شده؛ به طورى كه وقتى بدى و شر به او مى‌رسد، جزع و بى‌تابى مى‌كند و وقتى خير به او مى‌رسد، ناسپاسى مى‌كند و منع خير و خوددارى از بخشش مى‌نمايد.

و كان الْإِنْسانُ قتُوراً؛ [٤] انسان همواره خسيس و بخيل بوده است.

إِنّ الْإِنْسان لظلُومٌ كفّارٌ؛ [٥] انسان پيوسته خيلى ظالم و ناسپاس بوده است.

و كان الْإِنْسانُ عجُولاً ؛ [٦]انسان هميشه بسيار شتابزده بوده است.

خُلِق الْإِنْسانُ ضعِيفاً؛ [٧] انسان ضعيف و ناتوان خلق شده است.

و كان الْإِنْسانُ أكْثر شيْ‌ءٍ جدلاً؛ [٨] انسان از همه مخلوقات بيشتر اهل جدل و گفت‌وگو بوده است.

[١] تحريم (٦٦) آيهء ٦.

[٢] احزاب (٣٣) آيهء ٧٢.

[٣] معارج (٧٠) آيهء ٢٠.

[٤] اسراء (١٧) آيهء ١٠٠.P

[٥] ابراهيم (١٤) آيهء ٣٤.

[٦] اسراء (١٧) آيهء ١١.

[٧] نساء (٤) آيهء ٢٨.

[٨] كهف (١٨) آيهء ٥٤.