بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٧٦ - معناى خوف از خداوند

اواخر سورهء حشر مى‌فرمايد:

هُو اللّهُ الّذِي لا إِله إِلاّ هُو الْملِكُ الْقُدُّوسُ السّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهيْمِنُ؛ [١] او است خداى يكتايى كه غير از او معبودى نيست. فرمانرواى اصلى اوست، از هر عيب و نقصى منزه است، سراسر سلامتى و ايمنى‌بخش است، مراقب همه چيز است.

يعنى خداوند از ناحيه ذات خودش به همه كس و همه چيز امن و امان مى‌دهد. شايسته است همه موجودات با شناخت خداوند، به اين حقيقت برسند كه او نه تنها به كسى گزند و آسيبى نمى‌رساند؛ بلكه مؤمن يعنى ايمنى‌بخش و امنيت‌دهنده است و - نعوذ بالله - موجود خطرناكى نيست.

يكى از صفات فعل خداوند، صفت قائم است؛ يعنى قيام به كار موجودات دارد. در سوره آل عمران مى‌فرمايد:

شهِد اللّهُ أنّهُ لا إِله إِلاّ هُو و الْملائِكةُ و أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ ٩؛ [٢] ذات خداوند و ملائكه و صاحبان علم همه بر يگانگى خداوند شهادت مى‌دهند؛ در حالى كه قيام به عدالت دارد.

ترس از خدا در همين‌جا معنا پيدا مى‌كند؛ يعنى كسى كه بخواهد در ملك سلطنت او نادرست رفتار كند، چون دنيا و جامعهء بشر سرپرست دارد و كار خلايق بى‌حساب و كتاب نيست، از مقام عدالت خداوند مى‌ترسد.

در آيهء ديگرى مى‌فرمايد:

أمّا منْ خاف مقام ربِّهِ و نهى النّفْس عنِ الْهوى‌ `فإِنّ الْجنّة هِي الْمأْوى‌؛ [٣] اما آنكه بترسد از مقام و جايگاه پروردگارش و خويشتن را از هواى نفس بازدارد، همانا بهشت جايگاه اوست.

ظاهرا نكته‌اى كه كلمه مقام در اين آيه شريف دارد، همان است كه در

[١] حشر (٥٩) آيهء ٢٢.

[٢] آل عمران (٣) آيهء ١٨.

[٣] نازعات (٧٩) آيهء ٤٠.