بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٦٩ - مؤمن در حال خوف و اميد است

گناهكاران قرار بدهد تا انسان بگويد خدايا تو كه كريم هستى و ما به مقتضاى كرم تو اين كارها را مى‌كنيم؛ بلكه مى‌فرمايد خداوند كريم و رحيم، تو را آفريد و تربيت كرد و از آنجا كه مربّى توست و خير تو را مى‌خواهد، دستور مى‌دهد بعضى كارها را انجام ندهى. پس به كرم و لطف خداوند مغرور نشو؛ هرچند خداوند ستار الذنوب است.

امام زين العابدين در دعاى ابو حمزه مى‌فرمايد:

تستر الذنوب بكرمك و تؤخّر العقوبة بحلمك؛ خدايا، تو گناه را به كرم خود مى‌پوشانى و عقوبت را به سبب حكم خود تأخير مى‌اندازى.

مؤمن در حال خوف و اميد است

اينكه مى‌گوييم نبايد به لطف و فضل الهى مغرور شويم، به اين معنا نيست كه گناهكاران از رحمت الهى مأيوس شوند. مطابق آيات شريف و روايات، مردم گناهكار از طرفى نبايد از رحمت خدا مأيوس شوند و از طرف ديگر، نبايد از مكر و تدبير خداوند ايمن باشند. از روايات فراوانى كه به ما رسيده برمى‌آيد انسان مؤمن هميشه بايد بين حالت خوف و رجا باشد. اگر موازنه باشد، نه خوف بر رجا ترجيح دارد و نه رجا بر خوف. مضمون بعضى روايات است كه اگر گناهان جن و انس را انجام دادى، باز هم از رحمت خدا مأيوس نشو و اگر اطاعت و عبادت جن و انس را انجام دادى، ايمن از عذاب خداوند مباش. در اين‌باره خداوند متعال در سوره زمر مى‌فرمايد:

قُلْ يا عِبادِي الّذِين أسْرفُوا على‌ أنْفُسِهِمْ لا تقْنطُوا مِنْ رحْمةِ اللّهِ إِنّ اللّه يغْفِرُ الذُّنُوب جمِيعاً إِنّهُ هُو الْغفُورُ الرّحِيمُ `و أنِيبُوا إِلى‌ ربِّكُمْ و أسْلِمُوا لهُ مِنْ قبْلِ أنْ يأْتِيكُمُ الْعذابُ ثُمّ لا تُنْصرُون؛ [١] اى پيامبر، به بندگان اسرافكار من كه در حق خودشان زياده‌روى

[١] زمر (٣٩) آيهء ٥٤.