بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٥٤ - اهميت حفظ زبان

ممكن است بعضى از آنها داراى مقامات ويژه‌اى باشند؛ مثلا همه فرزندان حضرت على (ع) يعنى امام حسن (ع)، امام حسين (ع)، حضرت زينب (سلام الله عليها)، محمد بن حنفيه حضرت ابو الفضل (ع) و برادرانش: عون و جعفر و عثمان كه مادرشان ام البنين است، همه محترم‌اند؛ اما احترام امام مجتبى (ع) و سيد الشهداء (ع) بيشتر است؛ زيرا اين دو مقام امامت را دارند كه بقيه ندارند.

به‌طور كلى اين‌طور منصبها يك جنبهء فردى دارد و يك جنبه اجتماعى. جنبه فردى يعنى آنكه شخص كمالاتى دارد كه ديگران ندارند؛ مثلا انسان دانشمند، علم دارد و بقيه ندارند. اين علم جنبه فردى دارد و مربوط به خود او است، ولى چون شخص دانشمندى است، براى تدريس در حوزه يا دانشگاه به سراغ او مى‌رويم، اين استادى، جنبهء اجتماعى دارد.

نكته‌اى در مناصب اجتماعى رعايت آن لازم است، اين است كه اعطاى منصب بايد براساس حق و لياقت باشد و فرد بى‌سواد را نمى‌توان استاد حوزه و دانشگاه قرار داد؛ بلكه شايسته است دانشمندى كه سالها در راه تحصيل علم زحمت كشيده و قدرت تدريس دارد، به چنين منصبى گماشته شود و اعطاى سمت و اين مقام جنبهء اجتماعى وى است و بايد توجه داشت كه مقام امرى اعتبارى به شمار مى‌آيد، ولى منشأ آن اصيل و واقعيت‌دار است؛ چون علم و دانش، ارزش ذاتى دارد، چه منصبى به صاحب علم بدهند يا ندهند علم خود را دارد منصبهاى معنوى هم اين‌گونه‌اند. در نبوت، امامت يا قضاوت يك جنبهء فردى لازم است و يك جنبهء اجتماعى.

جنبهء فردى پيامبر يا امام يا قاضى اين است كه كمالاتى دارند كه ديگران ندارند. جنبه اجتماعى آنها نيز اين است كه مسئوليتى اجتماعى به آنان مى‌دهند. تفاوت آنها با ديگران در اين نكته نهفته كه آنها كمالات لازم را جهت احراز اين مقام دارد و ديگران ندارند. پس امام (ع) براساس لياقت و