بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٤٩ - سببسازى و سببسوزى خداوند

تا شب بين سخنان ما چقدر سخنان نادرست بوده است و چقدر برخوردهاى اجتماعى اشتباه داشته‌ايم و غير ذلك.

پيامبر (ص) به اصحاب فرمود در صحرا بگرديد هيزم جمع كنيد به قول فلاسفه، صحرا وجود آن دفعى و قارّ الذات است (وجودش قرار و ثبات دارد) و اين خرده‌ريزها و بوته‌ها و هيزمها مثل اعمال انسان در صحرا پخش است و به حساب نمى‌آيند و مورد نظر نيستند اما وقتى جمع‌آورى شدند زياد مى‌شود، عمر انسان نيز به مانند صحرا است يعنى زمانى را كه خداوند در اختيار ما گذاشته و لحظات آن به هم متصل است و امتداد دارد و غير قار الذّات (بدون قرار) و تدريجى است و امتدادى دارد كه اجزاى آن در وجود، جمع نيستند. از صبح كه از خواب بيدار مى‌شويم تا موقعى كه به خواب مى‌رويم، امتدادى دارد تدريجى، كه حركات و اعمال و گفته‌هاى ما به منزلهء بوته‌ها و هيزمهايى‌اند كه در صحرا پراكنده‌اند و به چشم نمى‌آيند ولى در وجود دفعى، در نامه عمل ثبت و ضبط و جمع مى‌شوند و در قيامت مورد بازپرسى قرار مى‌گيرند.