بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٢٢ - فقرا و نوح (ع)

داريم؛ ولى پيامبر بيش از همه، به فقرا اظهار علاقه مى‌كرد و با آنها انس داشت و با فقراى اهل صفّه مى‌نشست كه يكى از آنها حضرت ابو ذر غفارى بود. در آيات قرآن خداوند درباره اينكه بعضى به آن حضرت مى‌گفتند مجلس ما را از فقرا جدا كن تا نزد تو بياييم، به پيامبر گوشزد مى‌كند:

و لا تطْرُدِ الّذِين يدْعُون ربّهُمْ بِالْغداةِ و الْعشِيِّ يُرِيدُون وجْههُ ما عليْك مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شيْ‌ءٍ و ما مِنْ حِسابِك عليْهِمْ مِنْ شيْ‌ءٍ فتطْرُدهُمْ فتكُون مِن الظّالِمِين؛ [١] اى پيامبر، مبادا اين بندگان را كه هر صبح و شام خدا را مى‌خوانند و قصدشان خالص است، از خود برانى و آنها را طرد كنى. حساب اينها بر تو و حساب تو هم بر عهده آنها نيست و اگر آنها را از خود دور كنى، از ستمكاران خواهى بود.

فقرا و نوح (ع)

در ميان قوم حضرت نوح (ع) نيز عده‌اى ثروتمند و داراى امكانات بودند كه به حضرت نوح (ع) هم اين اعتراض را مى‌كردند. قرآن در اين‌باره مى‌فرمايد:

فقال الْملأُ الّذِين كفرُوا مِنْ قوْمِهِ ما نراك إِلاّ بشراً مِثْلنا و ما نراك اِتّبعك إِلاّ الّذِين هُمْ أراذِلُنا بادِي الرّأْيِ و ما نرى‌ لكُمْ عليْنا مِنْ فضْلٍ...؛ [٢] آن گروهى از متمكنان قوم نوح (ع) به او گفتند ما تو را نمى‌بينم مگر بشرى مثل خود و نمى‌بينيم از تو پيروى كرده باشند، مگر كسانى كه در نگاه اوّل معلوم مى‌شود فرومايگان هستند.

منظور از (اراذلنا بادى النظر) يا به اين معنا است كه ظاهر تهيدستان و فقيران به گونه‌اى است كه از همان ابتداى نظر دانسته مى‌شود آنها از افراد پايين جامعه هستند؛ يا منظور اين است كه آنها بدون انديشيدن و با ديدن ظاهر كار، به تو گرويده‌اند و در سخن تو انديشه نكرده‌اند.

[١] انعام (٦) آيهء ٥٢.

[٢] هود (١١) آيهء ٢٧.