شهر آنان كسى را مى‌شناسند كه از كسى كه در شهر آنانست و مى‌خواهند او را به امامت انتخاب كنند صلاحيت بيشتر و برترى مسلم دارد آنان را معرفى كنند؟ بالجمله آنچه گفتيم آيا لازم است تا صورت عمل گيرد يا نيازى به آن نيست و بدون كشف مردم شايسته در شهرها و بدون نوشتن نامه به علماى ديارهاى اسلام مى‌توانند خود، امام انتخاب كنند؟ پس وقتى پرسش اين سؤالات اقامه حجت را بر صحت آن متعذر مى‌سازد همچنان بر لزوم آن در مقام عدل بارى تعالى جل جلاله و به لزوم آن نزد رسول اللَّه ٦ الزام كسانى از علماى اسلام كه براى انتخاب كردن كسى كه باو اختيار مى‌دهند اختيارى ندارند دليل و بهانه‌اى نيست آيا مشاهده نمى‌كنى كه ادعاى كسانى كه مى‌گويند مى‌توان امام را انتخاب كرد ادعايى باطل و عبث است؟

بخش ١٠٢

يكى از علماى علم كلام كه اين سخنان را شنيد گفت مردم هميشه در مصالح خود با ظنّ و گمان رفتار مى‌كنند. گفتم گيرم كه مردم در مصالح و نفوس خود به ظنّ خود عمل نمايند امّا چگونه مى‌توان از عمل به ظن در باره خويشتن فراتر رفت و تدبير خداى عز و جل را در مورد بندگان و شهرها زير پا گذاشت و با اقدام به ظن ضعيف، اهتمام به ثبوت اقدام نبوت شريف را ويران ساخت و تدبير آن را از يقين شريف به ظن ضعيف منتقل ساخت. به عبارت ديگر چگونه مى‌توان اصولى را كه مقام نبوت به آن اهميت داده است با ظن ضعيف از بنياد ويران نمود و يقين را به گمان تبديل ساخت؟ چه كسى آنها را در همه امور دين و دنيا ولايت داده است با آنكه‌