کشف المحجة یا فانوس (ترجمه کشف المحجة لثمره المهجه) - سید بن طاووس - الصفحة ٣٠ - بخش ٣١
بخش ٣١
چنين گويد سيد عالم عامل كامل علّامه فاضل عابد رضى الدين ركن الاسلام جمال العارفين برترين سرور، ابو القاسم على بن موسى بن جعفر بن محمد بن محمد بن طاوس- كه خداى او را به آرزوهايش برساند و دشمنانش را سركوب فرمايد- كه مثل شيوخ معتزله و پيمبران- كه درود خداى نثارشان باد- مثل مردى است كه مىخواهد به ديگرى كه در خانه خود و همه جا آتش را بارها ديده است و نيازى به آوردن دليل ندارد، بفهماند كه در جهان آتش وجود دارد، و آن مرد بگويد: شناختن آتش نياز به اين دارد كه سنگ آتش زنه (سنگ چخماق) كه از بيابانهاى مكه به دست مىآيد فراهم آورند چون از هر سنگى آتش به دست نمىآيد بايد فندك و پنبه آتش گيرانه داشت و درجه وزش هوا ملايم باشد نه تند تا جرقهاى كه از سنگ آتشزنه بر مىجهد در هواى مناسب، در پنبه گيرد. بارى، گوينده بايد وسايل بسيار را از مكانهاى دور به دشوارى فراهم آورد و بكار برد تا آن مرد آتش را بشناسد. اما اگر در آغاز كار مىگفتند آتش آنست كه به چشم ديدهاى و در همه جا وجود دارد و در سنگ و چوب نهفته است، آن شخص كه آتش را ديده و به كمك حسّ شناخته است از تهيّه آلات گوناگون و تحمّل دشواريهاى بسيار بىنياز مىگردد.