کشف المحجة یا فانوس (ترجمه کشف المحجة لثمره المهجه) - سید بن طاووس - الصفحة ٢٠ - بخش ٢٣
جل جلاله و علا به اندازه بر آيينه دلها مىتاباند.
از اين سخن بس شگفتى نمود. او را گفتم چه مىگويى در باره عيسى بن مريم (ع) كه در گاهواره گفت: إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ آتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَنِي نَبِيًّا آيا معرفت او از روى نظر و استدلال بود؟ در پاسخ فرو ماند. همچنين روزى به او گفتم چه مىگويى در حال كسى كه از راه نظر و استدلال در پى معرفت پروردگار باشد آيا چنين كسى در گامهاى نخستين كوشش خود براى دريافت معرفت الهى زنگ ترديد و شك بر آينه فكرش مىنشيند يا نه؟ گفت آرى چنين است:
گفتم آيا بر پيغمبر گرامى و وصى او على (ع) زمانى گذشت كه در اين معرفت دچار شك و ترديد شده باشند؟ او پس از اندك تأمل گفت: همانا كه بر من چيره شدى و مرا محكوم ساختى، چه خلاف اين امر مسلم است و حالات آن بزرگواران جاى ترديد باقى نمىگذارد كه دمى نيز در راه اين معرفت به حجاب ترديد و غبار شك برنخورده بودهاند. پس براى روشنتر كردن نكته گفتم آرى، انس تو با طريقى كه انديشيدهاى موافقت ترا با من در اين نكته دشوار مىسازد. اما يك سخن باقى است: آيا مىپذيرى كه زمام عقل كه حقايق و معارف را كشف مىكند در دست تو نيست و از اختيار تو بيرونست؟ آيا مىدانى كه پرتو اين لطيفه الهى يعنى عقل، به اراده تو بر چيزى نمىتابد و روشنگرى نمىكند؟
و استدلال تو از راه آثار و عوامل هستى وابسته به اختيار و خواست تو نيست؟ چشمى كه با آن آثار آفرينش را مىنگرى و از آن به هستى آفرين پى مىبرى ساخته و فرمانبردار تو نيست، بالجمله رشته حواس ظاهر و باطن كه در معرفت الهى مددكار و يار تست در دست