است، خدايى كه حال گردان و دگرگون‌كننده زمان است. حضرت پيمبر خاتم ٦ و ديگر پيمبران كه درود خداى بر آنان باد- كه مهبط الهام بوده‌اند با اشارات و تنبيهات لطيف در معرفت آلهى سخن‌ها گفته‌اند. علماى آغاز اسلام نيز تا پايان ظهور پيشوايان ما، همين روش را پسنديده بوده‌اند.

اينك اگر به درون خود توجه كنى به عيان مى‌بينى كه تو پيكر و روان و زندگى و خرد خود را نيافريده‌اى. و آرزوهاى گوناگون كه در دل دارى و دگرگونيهاى ضمير و انديشه تو و پايان زندگى تو هيچ يك را تو خود نيافريده‌اى و زمام هيچ يك در اختيار تو نيست. پدر و مادر و آباء و اجداد تو نيز آنها را نيافريده‌اند و از انجام دادن اين گونه كارها ناتوان بوده‌اند، اگر نه، همه به آرزوها مى‌رسيدند و از دام مرگ مى‌جستند. پس، ناچار بايد موجودى وجود داشته باشد ك عارضه‌هاى جهان امكان را بر او دست نباشد، و جهان هستى را از عدم به وجود آورده باشد. پس، ترديد نيست كه جهان هستى را آفريننده‌ايست كه راه انكار بر وجود او بسته و فطرت و وجدان به هستى او گواهست. اما تو بايد در شناختن صفات جمال و جلال او گام بردارى.

اينك مى‌گويم كه همه جهانيان به گواهى خرد استوار و دريافت درست مى‌دانند كه هستى را آفريدگارى است و ماه و خورشيد و همه هستى ذرات اين جهان آينه‌دار طلعت اويند، و اگر اختلافى باشد، همانا در طريقه و مذهب راجع به چگونگى حقيقت ذات و صفات بيچون اوست.

اينك مى‌بينيم كه خداوند در ما نيروى تشخيص آفريده‌