اى محمّد فرزندم، و اى كسانى كه اين كتاب را مطالعه خواهيد كرد، بدانيد كه من اين سخنان را از آن روى نمى‌گويم كه به علم كلام جاهل باشم و نكته‌ها و پرسش و پاسخ مطالب آن را ندانم، بلكه آنچه به دانستن آن حاجت است مى‌دانم و در اين علم كتابها خوانده‌ام كه نياز مرا بر مى‌آورد و آنها را در خطبه كتاب (المحجه لثمرة المهجه) نوشته‌ام و آنجا گفته‌ام كه چگونه به اين علم اشتغال ورزيدم و در محضر چه استادانى آن را فرا گرفتم و چه چيز مرا از تباه كردن زندگانى در پيروى آنان منصرف كرد.

امّا اى محمّد، اى فرزندم كه خداوند در عمر و معرفت تو بركت دهاد و در هر دو جهان بر شرف تو بيفزاياد- بدان كه اگر استادى به دانشجويى بگويد توبه معرفت الهى دست نخواهى يافت مگر اينكه در عرض و جوهر و جسم كه به آن اشارت شد بينديشى و حدوث جسم تنها از راه حركت و سكون ثابت مى‌گردد، مبتدى نيز حسب فطرت خود اين مطالب را ادراك نمى‌كند و زيادتى و تأثير اعراض را بر اجسام كه در جهت منتقل مى‌گردد نمى‌داند و با اين مطالب آشنا نمى‌باشد و با چشم هم زيادتى حركت و سكون را بر جسمى كه از مكانى به مكانى منتقل مى‌گردد احساس نمى‌كند، مگر كه در تصوّر حدّ جسم و تصور عرض و تحقيق زيادتى آنها بر جسم و حفظ آنچه به مغز و تفكر و كلام متعلق است، رنج بيشمار متحمل گردد و مجاهدت بسيار كند.