كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهايى - شيخ بهائى - الصفحة ٣٢٥ - فلسفه

جزئى كه در جوف آن افلاك كلى قرار دارند مجموعاً ٢٤ فلك مى‌شود.

افلاك نه‌گانه كلى عبارتند از:

اول- فلك الافلاك كه آن را فلك اطلس و فلك اعظم هم گويند و در لسان شرع از آن بعرش تعبير شده است.

دوم- فلك ثوابت كه در لسان شرع بكرسى تعبير شده است.

سوم- فلك زحل.

چهارم- فلك مشترى.

پنجم- فلك مريخ.

ششم- فلك شمس.

هفتم- فلك زهره.

هشتم- فلك عطارد.

نهم- فلك قمر كه در تحت افلاك و فوق عناصر واقع شده است.

از خواص فلك يكى اينست كه در آن كون و فساد و خفت و ثقل موجود نيست و ديگر آنكه متحرك است بحركات مستدير و حركت آن شوقى و عشقى است.

*** فلسفه-

بطور خلاصه فلسفه عبارتست از بررسى‌هاى عقلانى و پى‌درپى در مورد كشف دلائل و علل عالم طبيعت و مسائل جهان و درك حقيقت بطور كلى.

بررسى و تحقيق مسائل خصوصى شعب مختلف علوم را تشكيل مى‌دهد.

در اين صورت فلسفه همان‌طور كه مادر علوم است اكنون نيز دنباله‌ى علوم بوده و با دانشها بطور كلى منطبق مى‌شود.

[شعب فلسفه قديم‌]

از نظر فلاسفه‌ى قديم فلسفه بر دو شعبه است.

اول- فلسفه‌ى نظرى‌

كه شامل حكمت الهى و حكمت رياضى و حكمت طبيعى است.

دوم- فلسفه‌ى عملى‌

كه شامل تدبير منزل و سياست مدن و تهذيب اخلاق مى‌باشد.

[شعب فلسفه جديد]

از نظر فلاسفه‌ى جديد فلسفه بر ده شعبه است.

اول- فلسفه‌ى متافيزيك.

دوم- فلسفه‌ى روانشناسى.

سوم- فلسفه‌ى تربيتى.

چهارم- فلسفه‌ى اخلاقى.

پنجم- فلسفه‌ى اجتماعى.

ششم- فلسفه‌ى اقتصادى.

هفتم- فلسفه‌ى علمى.

هشتم- فلسفه‌ى مذهبى.

نهم- فلسفه زيباشناسى.

دهم- فلسفه‌ى سياسى.