كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهايى - شيخ بهائى - الصفحة ٤٧ - تمثيل

علم مطلق بى‌حد و بى‌منتهى است‌

حد بى‌حد باز بى‌حد را سزاست‌

ور بود مقصود تو اى حق‌پرست‌

حد علمى كان كمال انفس است‌

علم آن باشد كه بنمايد رهت‌

علم آن باشد كه سازد آگهت‌

علم آن باشد گر از من بشنوى‌

كز بديع خلق را آگه شوى‌

علم آن باشد كه بشناسى بوى‌

لطف و فيض قادر و قيوم وحى‌

پس بدانى قدرت بى‌حد او

فيض و جود و نعمت بى‌عد او

آن بتعظيم آردت بى‌اختيار

وين كند در جمله حال اميدوار

بى‌تصنع حب خود در دل كند

بى‌تكلف بر عمل مايل كند

چون ز روى شوق كردى بندگى‌

آن زمان دارى نشان زندگى‌

آنكه در طاعت دلش افسرده است‌

گر بظاهر زنده، باطن مرده است‌

قوم جهال ار عبادت مى‌كنند

بيشتر از روى عادت مى‌كنند

يا عوامى را به خود داعى بود

يا براى دنيوى ساعى بود

بى‌نمازى با يكى از اهل راز

خواست گويد علت ترك نماز

گفت هر وقتى كه كردم قصد آن‌

آفتى آمد بمالم ناگهان‌

و آن دگر گفتش كه من كردم نماز

مدتى بسيار و شبهاى دراز

تا برون آيم ز فقر و احتياج‌

گيرد آن دكان و بازارم رواج‌

حاصلى از وى توقع داشتم‌

چون نشد يك‌بارگى بگذاشتم‌

اين بود احوال جهال اى عزيز

اين بودشان پايه‌ى قدر و تميز

واجبى را در خيال اين گمرهان‌

كرده‌اند از جهل خود ممكن گمان‌

داده نسبت، بخل يا غفلت بوى‌

در مقابل خويش را دانسته شى‌ء

غير ممكن كى ز ممكن كرد فرق؟

آنكه در درياى تشبيه است غرق‌