كليات اشعار و آثار فارسى شيخ بهايى - شيخ بهائى - الصفحة ٣٢٨ - فلسفه

چگونگى اصلاح جامعه گفتگو مى‌كند.

٢- تربيت انفرادى، كه درباره‌ى اصلاح هر يك از افراد جامعه بحث مى‌نمايد.

چهارم- فلسفه‌ى اخلاقى-

اخلاق درباره‌ى خير و وظيفه و انواع وظايف و به عبارت ديگر در مورد حيات درونى اشخاص نيك‌روش و صحيح العمل گفتگو مى‌كند و چون يك علم دستورى است با قوانين و دستوراتى كه مطرح مى‌كند راه رسيدن به سعادت واقعى را ياد مى‌دهد.

موضوع فلسفه‌ى اخلاقى عبارت از چگونگى رسيدن به سعادت و غرض و فايده‌ى آن درك سعادت واقعى است.

فلسفه‌ى اخلاقى شامل دو قسمت است:

١- اخلاق نظرى، كه در اين مبحث از تكاليف و اوصاف عمومى حيات اخلاقى گفتگو مى‌شود.

٢- اخلاق علمى، كه در اين مبحث درباره‌ى وظايف گوناگون انسان، از قبيل وظيفه‌ى شخص نسبت به خود و خانواده و دولت و اجتماع بشرى و خدا بحث مى‌شود.

پنجم فلسفه اجتماعى-

فلسفه‌ى اجتماعى يا جامعه‌شناسى يا علم الاجتماع‌[١] درباره‌ى نتايج و خواص و آثار اجتماع و طبيعت جامعه و انواع اجتماع چگونگى روابط بين اجتماعهاى كوچكتر با هم در يك جامعه بزرك و نظاير اين مسائل گفتگو مى‌كند.

ششم- فلسفه‌ى اقتصادى-

فلسفه‌ى اقتصادى كه مى‌توان گفت قسمتى از فلسفه‌ى اجتماعى يا علم الاجتماع است درباره‌ى روابطى كه در زندگى بشر در اجتماع نتيجه مى‌شود بحث مى‌كند.

علم الاجتماع نيز از روابط بين انسان و محيط بحث مى‌كند، ليكن در فلسفه‌ى اقتصادى تنها روابط بين انسان و محيط مورد نظر است، و نيز اين نكته شايان دقت است كه گذشته از روابط مادى بين انسان و محيط، روابط توليدى بين خود افراد نيز مورد توجه است و در تعريف فلسفه‌ى اقتصادى نبايستى از اين نكته غافل بود.

بنابراين بطور دقيق‌تر مى‌توانيم بگوئيم فلسفه‌ى اقتصادى از روابط مادى بين انسان و محيط زيستى او و چگونگى توليد و روابط توليدى ميان افراد بحث مى‌كند.

[١]-eigoloicoS