رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١١٩ - بهار هيتلر
بريتانيا فكر مىكنند كه بار ديگر بايد كارى بكنند، مثلًا صحبت با هيتلر قبل از قبول تقاضاى او.
نوامبر ١٩٣٨" كريستال ناخت" يا" شب شيشه هاى شكسته" نازى هاى آلمان شبى را براى هجوم به جمعيت هاى يهوديان، شكستن شيشه هاى مغازه ها، جمع كردن يهوديان براى فرستادن به اردوگاه هاى كار اجبارى يا كشتن آن ها، تخصيص دادند. اين حادثه سبب شد تا ساير رهبران در مصالحه با هيتلر محتاط تر عمل كنند.
ژانويه ١٩٣٩ آلمانى ها بقيه خاك چكسلواكى را هم مىگيرند، اين بار هيچ ملاقاتى صورت نمىگيرد، آلمان وارد خاك چكسلواكى مىشود. افكار عمومى بريتانيا و فرانسه جنگ را بر صلح ترجيح مىدهند.
اگوست ١٩٣٩ آلمان تقاضاى خاك از لهستان مىكند؛ بريتانيا و فرانسه به لهستانى ها قول حمايت مىدهند، با نگاه انداختن به نقشه، متوجه سختى اين كار مىشويد؛ شايد بهتر باشد ديدارى هم با روس ها صورت بگيرد ولى خيلى دير شده.
٢٣ اگوست ١٩٣٩ آلمان نازى و اتحاد جماهير شوروى، پيمان «نازى- شوروى» را امضا مىكنند، براى يك دوستى پايه دار عهد مىبندند و بر سر تقسيم لهستان بين خودشان به توافق مىرسند. حضور آنان در جهنم يخى احساس مىشود.
تمام اين حوادث زمينه ساز تعرض آلمان به لهستان در اول سپتامبر سال ١٩٣٩ مىشود؛ (مثل تعرض ژاپن به چين، و ايتاليا به حبشه. آلمانى ها به يكى از پاسگاه هاى مرزى خود حمله مىكنند و تقصير را به گردن لهستانى ها مىاندازند). بريتانيا و فرانسه خواهان خروج آلمان از لهستان مىشوند، و در ٣ سپتامبر به آلمان اعلان جنگ مى كنند، دهه ٣٠ قرن بيست ميلادى به پايان