رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٥٣ - كلام حول طرق التهذيبين الى الكتب و الاصول

است.

كلام حول طرق التهذيبين الى الكتب و الاصول‌

للشيخ الطوسى فى مشيخة التهذيبين خمسة و ثلاثون سندا الى الاصول و الكتب المصنفة من علماء الامامية المتقدمة عليه. معظمها معتبر سندا و الضعيف منهما، الطرق التالية:

١- طريقه الى أبى طالب الانبارى. و ابوطالب نفسه مختلف فيه.

٢- طريق او به‌سوى ابراهيم بن اسحاق ضعيف است.

٣- طريق او به‌سوى على بن حاتم ثقه، ضعيف است.

٤- طريق او به‌سوى ابن ابى عمير ثقه خالى از اشكال نيست.

٥- طريق او به فضل بن شاذان ثقه كه خالى از اشتباه نيست.

٦- طريق او به‌سوى على بن الحسن طاطرى موثق، ضعيف است.

ولى فاضل تفرشى در فايده پنجم كتاب نقد الرجال خود (ج ٥، ص ٤٢٥) مى‌گويد كه شيخ طوسى در آخر تهذيب و استبصار خود تصريح فرموده به اينكه احاديث مذكوره را از كتب و اصول مؤلفين آن‌ها نقل نموده است.

به‌حسب ظاهر آن كتاب‌ها و اصل‌ها نزد او معروف بوده، همانند كافى و تهذيب و غير اين‌ها نزد ما (كه معروف و مشهور است). چنانچه كه صدوق (ره) در اول فقيه تصريح نموده است.

بنا بر اين اگر كسى به‌صحت تمام اين احاديث تهذيبين هرچند كه طريق ضعيف باشد، قايل شود گزافه گويى نكرده است بشرطى مصنفين اين كتب و اصول و راويان پيش از آن‌ها تا معصوم (ع) ثقه باشند. انتهى.

در گفتار فوق حسن نظر زيادى ديده مى‌شود نه آن كتاب‌ها چنين معروفيتى نزد شيخ داشته و نه نسخه‌هاى خطى اعتبار نسخ مطبوعه كتب اربعه زمان ما را