رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٢٠ - خاطره

داودخان ستمگر نابود شد، از پيوستن كشور به مستعمرات روسيه به نام اتحاد جماهير شوروى آن وقت به ناراحتى شديد فكرى و روانى مبتلا شد و حافظه او آسيب ديد. و شكى نيست كه بالا رفتن سن نيز تأثير مهم در ضعف حافظه داشته هرچند تجارب علمى را بيشتر و پخته تر نموده است.

سبب ناراحتى شديد نگارنده اين بود كه او مانند جمعى زيادى از مسلمانان كشور از كشور هاى آسياى ميانه و عمل كرد روس هاى وحشى و ملحد خاطرات پراكنده بسيار بدى داشتند كه چگونه اسلام توسط فشار ظالمانه روس ها در آسياى ميانه از زندگانى مسلمانان آن جا رخت بر بست و نسل هاى جديد آن ديار بى دين شدند و يا معتقد به كمونيزم موهوم.

بلى مسلمانان افغانى به قيام و جهاد برخواستند و احزاب جهادى را تشكيل دادند، من جمله حركت اسلامى افغانستان توسط اين جانب و جمعى از اهل علم و كارگران افغانى در ايران بود.

ناراحتى من از ضعف اسلام و آمدن كمونيزم الحادى تا ظاهر شدن علامات پيروزى مسلمانان و ضعف كمونيزم ادامه داشت و مزيد بر آن مشكلات خاصى كه اين جانب در ايران داشتم بيشتر فشار روانى روانى را بر من تحميل كرد.

به هر حال من با حافظه و هوش خوب خود به مدرسه دولتى نرفتم و پدرم مرا با خود به محل كار خود مى برد و من نزد او كتاب حافظ، گلستان سعدى، بوستان سعدى و كتاب انوار سهيلى را خواندم و خيلى از اشعار حافظ و سعدى را كه مى خواندم از بر مى كردم و تا امروز قسمتى از آن ها را ازبر دارم و در سخنرانى ها پس از پايان تحصيلات متوسط و عالى دينى در حوزه علميه نجف اشرف، از آن ها در جوانى و پيرى استفاده كرده و مى كنم. مستمعين به شعر علاقه دارند.