رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٥ - خون در برابر خون
الجزاير فرانسوى؟
در قرن نوزدهم فرانسوى ها از طريق ساحل جنوبى فرانسه در درياى مديترانه، الجزاير را- كه اهميت آن برايشان به اندازه اهميت هندوستان براى بريتانيايى ها بود- فتح كردند. هزاران فرانسوى در آن جا ساكن شدند و به اين دليل كه كشور توسط سربازان فرانسوى با چكمه هاى سياه اشغال شده بود، مهاجران فرانسوى هم به" پيه نوآر" (پاسياه) معروف شدند. فرانسوى ها چنان شيفته الجزاير بودند كه در سال ١٨٨٢ آن جا را نه به نام يك مستعمره كه به عنوان بخشى از خاك فرانسه به رسميت شناختند، (البته ملت عرب با فرانسوى ها حقوق مساوى نداشتند). براى بسيارى از فرانسوى ها از دست دادن الجزاير به ناگوارى از دست دادن عضو حياتى بود، اما مردم الجزاير چنين نظرى نداشتند.
خون در برابر خون
در ٩ ماه مى سال ١٩٤٥ (روز پيروزى در اروپا) جنگ استقلال الجزاير با خشونتى غير قابل وصف در شهر سطيف در گرفت؛ روزى كه قرار بود شاهد رژه پيروزى فرانسويان به مناسبت پايان جنگ در اروپا باشد به راهپيمايى الجزايرى ها ناسيوناليست با شعار «فرانسوى ها به خانه بر گرديد» تبديل شد.
با شليك اسلحه يك نفر، راهپيمايان اسلحه و چاقو هاى خود را بيرون آرودند و هر اروپايى را كه يافتند به قتل رساندند، كشتار به مدت پنج روز در شهر ها و مناطق اطراف ادامه داشت. در مجموع ١٠٣ اروپايى كشته شده و اجساد شان تكه تكه شد. آثار اين برخورد وحشيانه به اندازه كافى دلخراش بود، اما در مقايسه با انتقام فرانسوى ها هيچ به حساب مى آمد. نيرو هاى مسلح فرانسوى در سراسر منطقه به راه افتادند و هر كس را كه ديدند به قتل رساندند.
نيروى هوايى فرانسه روستا هاى عرب را بمباران مى كردند؛ فرانسويان مهاجر، عرب ها را در زندان ها و يا هرجاى ديگر كه مى يافتند دار مى زدند.