مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٧٨ - نفوذ و توسعه اسلام در چین
غیره مطابق فقه اسلامی رفتار میکردند. این استقلال جامعه مسلمین در آن عصر دلیل دیگری بر نفوذ و قدرت اسلامی در چین آن روزی میباشد.» [١]
ایضاً مینویسد:
«تجار ایرانی و عرب، ابریشم و کالاهای صنعتی و ظروف چینی و سایر امتعه تجارتی از چین به شرق میانه و اروپا میبردند و در بازگشت، از نباتات طبی و ادویه و مروارید و سایر فرآوردههای آن نواحی به چین میآوردند. این تجار در حقیقت واسطهای بودند که به وسیله تجارت پرسود خود سایر مسلمین را برای تجارت و تبلیغ دین به طرف چین جلب میکردند، و وقتی دستههای تازهای از مسلمین به چین وارد میشدند باعث افزایش جوامع مسلمان در شمال غربی و جنوب شرقی کشور میشدند.» [٢]
و نیز میگوید:
«در قسمتهای شمال، اغلب انحصار حمل و نقل به وسیله کاروانهای الاغ و اسب و شتر در اختیار آنان بود و در امتداد رودخانه «یانگ تسه» و «هوایهو» و برنجزارهای اطراف نهرهای منشعب از رودخانه نیز داد وستد غله و حمل ونقل به وسیله مسلمانان انجام میگرفت و همین امروز استعمال اصطلاحات و ارقام فارسی در داد و ستد غلات دلیل بارزی بر تفوق گذشته مسلمین در این نواحی است.» [٣]
و باز میگوید:
«مسلمانان چین به دو قسمت میشوند: مسلمانان سیکیانگ که به اصطلاح مسلمانان «عمامهدار» نامیده میشوند، مسلمانان چین خاص که به مسلمانان «هان» موسومند ... مسلمانان «هان» در امور دینی معمولًا عبارات عربی و فارسی، مخصوصاً فارسی را در یک ترکیب خاص به کارمی برند.» [٤]
[١]. همان، ص ٤٢٢- ٤٢٣.[٢]. همان، ص ٤٢٤.[٣]. همان، ص ٤٣٢.[٤]. همان، ص ٤٣٧.