فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٨١ - تفاوت نظریه مارکس و نظریه فطرت درباره هویت جامعه

پاین است که طبق نظریه فطرت اصلًا انسانیت به سوی هویت واحد حرکت میکند و یک هویت ایده آل واحدی دارد که در عمق فطرتش است و دین آن هویت واقعی انسانیت را به انسان عرضه میدارد و میخواهد همه هویتها را در آن شکل قرار بدهد. آیه هُوَ الَّذی ارْسَلَ رَسولَهُ بِالْهُدی وَ دینِ الْحَقِّ لِیظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کلِّهِ وَ لَوْ کرِهَ الْمُشْرِکونَ [١] معنایش این است. همچنین آیه وَ لَقَدْ کتَبْنا فِی الزَّبورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکرِ انَّ الْارْضَ یرِثُها عِبادِی الصّالِحونَ [٢]. همینطور آیه انَّ الْارْضَ لِلَّهِ یورِثُها مَنْ یشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَةُ لِلْمُتَّقینَ [٣]، یا آیه مَنْ یرْتَدَّ مِنْکمْ عَنْ دینِهِ فَسَوْفَ یأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یحِبُّهُمْ وَ یحِبُّونَهُ اذِلَّةٍ عَلَی الْمُؤْمِنینَ اعِزَّةٍ عَلَی الْکافِرینَ [٤]. به مردم خطاب میکند میگوید شما منّت به سر اسلام نگذارید، شما با خود خیال کردهاید که ما هستیم که پرچم اسلام را به دوش گرفتهایم و چنین و چنان میکنیم. این یک کارِ شدنی است، اگر شما نکنید قومی دیگر این کار را خواهند کرد.

از آن تفاوت که صرف نظر کنیم، با این جبر تاریخی که این آقایان میگویند منطبق میشود یعنی میخواهد بگوید که یک کار شدنی است. مثل اینکه اینها میگویند که قهرمانها نقش درجه دوم را دارند نه درجه اول. میخواهند بگویند که حادثه به حسب طبیعت اجتماع باید رخ بدهد، قهرمان نقش درجه اول را ندارد. نه این است که قهرمان حادثه تکاملی اجتماعی را آفریده، بلکه این حادثه به هرحال رخ دادنی است. منتها این قهرمان اگر وجود پیدا کند حادثه را جلو میاندازد، اگر هم وجود پیدا نکند بعد یک قهرمان دیگری پیدا خواهد شد، که ما قبلًا تشبیه میکردیم به یک آب زیرزمینی که از زیرِ زمین فشار میآورد که از یک جا بیرون بیاید. اگر یک جا زمین فاصلهاش با آن خزانههای زیرزمینی کم باشد از آنجا منفجر میشود. حالا اگر اینجا هم نباشد باز از یک جای دیگر که فاصلهاش کمی بیشتر است بیرون میآید. بالاخره بیرون میآید و در آنجا نخواهد ماند.

این آیه هم این مطلب را میگوید. مَنْ یرْتَدَّ مِنْکمْ عَنْ دینِهِ فَسَوْفَ یأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یحِبُّهُمْ وَ یحِبُّونَهُ اذِلَّةٍ عَلَی الْمُؤْمِنینَ اعِزَّةٍ عَلَی الْکافِرینَ.

ما در خدمات متقابل اسلام و ایران گفتهایم که اصلًا اسلام همیشه در مقابل مسلمین تعزّز به خرج داده، همیشه گفته که شما به این احتیاج دارید این به شما احتیاج