قَدْ تَبَینَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی فَمَنْ یکفُرْ بِالطّاغوتِ وَ یؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَک بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقی [١]. میگوید که همیشه ایمان به اللَّه باید مقرون به کفرِ به طاغوت باشد. این همان کفر حق است. پس کفر یعنی امتناع از قبول چیزی و موضع مخالف در برابر آن گرفتن. فردی کفرِ به اللَّه پیدا میکند، میشود مَنْ یکفُرْ بِاللَّهِ. فردی ایمان به اللَّه و کفرِ به طاغوت پیدا میکند، میشود: مَنْ یکفُرْ بِالطّاغوتِ.

در سوره شعراء هست که فرعون به موسی میگوید: وَ فَعَلْتَ فَعْلَتَک الَّتی فَعَلْتَ وَ انْتَ مِنَ الْکافِرینَ [٢]. اگرچه بعضی مفسرین احتمال میدهند که این کفر به معنای کفر نعمت باشد. البته احتمالش هست ولی احتمال اینکه [معنای آیه این باشد که] تو کافرِ به دین ما هستی [نیز وجود دارد.] همان کفری است که باید هم موسی میداشت. واقعاً فرعون راست میگفته، چون موسی به دین اینها کافر بود.

همچنین اینکه در سوره «قُلْ یا ایهَا الْکافِرون» میفرماید: قُلْ یا ایهَا الْکافِرونَ. لا اعْبُدُ ما تَعْبُدونَ. وَ لا انْتُمْ عابِدونَ ما اعْبُدُ. وَ لا انَا عابِدٌ ما عَبَدْتُمْ. وَ لا انْتُمْ عابِدونَ ما اعْبُدُ. لَکمْ دینُکمْ وَ لِی دینِ [٣]. در واقع روح مطلب برمیگردد به اینکه: ای کافرانِ به دین من، همین طوری که شما کافر به دین من هستید من هم کافر به دین شما هستم. شما هم کافرید من هم کافر. شما کافر به دین من هستید و مؤمن به دین خودتان (اگر راست بگویید)، من مؤمن به دین خودم هستم [و کافر به دین شما.] [١]

در آیات دیگر قرآن هم ما داریم مواردی که قرآن کلمه کفر را در مورد شرک یعنی کفرِ به شرک به کار برده مثل اینکه از زبان شیطان (گویا در قیامت) نقل میکند که گفت: انّی کفَرْتُ بِما اشْرَکتُمونِ مِنْ قَبْلُ [٢]. شیطان میگوید شما چرا آمدید مرا پرستش کردید، مرا در مقابل خدا قرار دادید؟ من به این شرک شما کافرم.

- کفر در اینجا به معنی بیزاری است.

[١] بقره/ ٢٥٦.[٢] شعراء/ ١٩.[٣] سوره کافرون.[٤] [چند ثانیهای نوار افتادگی دارد.][٥] ابراهیم/ ٢٢.