فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٩ - دعوت انبیای گذشته
یک ارزش اضافی است و دزدی است. این مال توست، مالت را برد، برو بگیر. زحمتکشان متحد شوید، در این اتحاد منافعتان را به دست میآورید، چیزی از دست نمیدهید.
آیا قرآن در دعوتهای خودش این سبک و متد را پیش گرفته یا نه؟ که قسمتی درباره آن بحث کردیم.
دعوت انبیای گذشته
و همچنین در دعوت انبیای گذشته. قرآن دعوت انبیای گذشته را هم نقل میکند که آنها چگونه در میان قوم خودشان دعوت و تبلیغ میکردند و احیاناً صحنههایی از آن جریانها نقل میکند. ببینیم از انبیای گذشته چگونه نقل کرده، چه صحنههایی را انتخاب کرده؛ چون اینها را که نقل میکند به عنوان یک درس نقل میکند (فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ یتَفَکرونَ) [١]. مثلًا در سوره آل عمران آیه ١٤٤ ببینید قرآن با چه نوع بیانی نقل کرده. بعد از داستان احد است و آن شایعهای که آنجا پیدا شد که پیغمبر کشته شد و عدهای روی همین شایعه فرار کردند، که آیه فرمود:
وَ ما مُحَمَّدٌ الّا رَسولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ا فَإنْ ماتَ اوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلی اعْقابِکمْ وَ مَنْ ینْقَلِبْ عَلی عَقِبَیهِ فَلَنْ یضُرَّ اللَّهَ شَیئاً وَ سَیجْزِی اللَّهُ الشّاکرینَ.
حضرت محمد نیست مگر پیامبری که قبل از او هم پیامبران دیگری بودند، یعنی پیامبران دیگر آمدند، رفتند، مرگ و میر دارند، این هم یک پیغمبری است، حالا گیرم [از دنیا رفت،] آیا اگر پیغمبر بمیرد یا کشته شود شما باید به عقب برگردید؟ پیغمبر پیام خدا را رسانده. اگر پیغمبر مرد شما که نباید به جاهلیت خودتان برگردید، باید به اسلام وفادار بمانید، و هر کسی که به عقب و قهقرا برگردد به خودش ضرر زده، به خدا که ضرر نزده، و خداوند سپاسگزاران را پاداش میدهد.
بعد: وَ ما کانَ لِنَفْسٍ انْ تَموتَ الّا بِإذْنِ اللَّهِ کتاباً مُؤَجَّلًا. خلاصه اجل دست خداست. هیچ کس نمیمیرد مگر به اجازه و به اذن حق؛ نوشتهای است، وقتش معین و مشخص. وَ مَنْ یرِدْ ثَوابَ الدُّنْیا نُؤْتِهِ مِنْها هرکسی پاداش دنیا بخواهد ما هم دنیا به او میدهیم وَ
[١] اعراف/ ١٧٦.