شد، لذا روايت بر ابن اذينة متوقف گرديد و گرنه ابن ابى عمير همانند يعقوب بن يزيد ثقه و محمد بن احمد ثقه جليل القدر از كسانى نبوده كه بخواهد مذهب راوى را نقل كند و از آن جايى‌كه شيخ طوسى و صدوقكه روايت نمى‌كردند جز آنچه بين خود و خدا حجت بوده است، آن [روايت‌] را در كتبشان كه براى هدايت عالم وضع كرده‌اند، ذكر مى‌كنند؛ همين موجب تقويت اعتماد و تأييد بر اين روايت است.

پس قرائن زياد و امارات متعدد ثابت مى‌كند كه آن بزرگواران فتواى ابن اذينه را روايت نكرده‌اند [بلكه كلام امام را روايت نموده‌اند] و هيچ مقطوعه‌اى مانند مقطوعه ابن اذينة مقرون به قرائن مذكور نيست، تا ملزم به قبول حجيت هرگونه روايت مقطوعه شويم.

٢. مرحوم محقق شعرانى‌ (رحمه الله) [١] در كتاب «تصحيح و تعليقالوافى للفيض الكاشانى»؛ [٢] ايشان ابتداءغير منسوب بودن مقطوعه ابن اذينه را به امام معصوم (ع)

مى‌پذيرند و مى‌فرمايند:

«و هذه رواية مقطوعة غير منسوبةٍ الى الامام (ع) ...» [٣] و اين روايت مقطوعه است و منسوب به امام نيست.

اما در ادامه با ذكر قرائن مختلفى- كه در پيوست يكم همين فصل به بررسى و مناقشه در آن‌ها خواهيم پرداخت- به اين نتيجه مى‌رسند كه مقطوعه ابن اذينه، كلام امام (ع) است نه فتواى وى.

اينك شايسته است به اصل كلام ايشان توجه فرماييد:

«قوله: «اذا كان لهن ولد اعطين من الرباع» هذه رواية مقطوعة غير منسوبة الى‌الامام‌ (ع) وهى فى حكم المضمرة فى ان كليهمايحتملان الرواية عن المعصوم وعن غيره. ومثلها

[١]. علامه ميرزا ابوالحسن شعرانى (رحمه الله) فرزند مرحوم شيخ محمد و از نوادگان ملا فتح الله كاشانى (رحمه الله)، صاحب تفسير منهج الصادقين است (ولادت ١٣٢٠ ه ق تهران، وفات ١٣٩٣ ه ق).

[٢]. محمد بن مرتضى بن محمد، معروف به ملا محسن كاشانى (رحمه الله) و ملقب به فيض كاشانى است. (ولادت: ١٠٠٧ ق، وفات: ١٠٩١ ق كاشان).

[٣]. ر. ك. به: تصحيح و تعليق الوافى للفيض الكاشانى (رحمه الله)، شعرانى (رحمه الله)، ج ١٣، ص ٧٨٧.