ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٣٨٢

الْخَشَبُ قِيمَةً فَتُعْطَى رُبُعَهَا أَوْ ثُمُنَهَا» [١] زوجه از نفس زمين خانه ارث نمى‌برد، مگر از قيمت آجر و چوب آن، به اندازه ربع يا ثمن قيمت آن.

ب. روايت هشتم: يا روايت يزيد صائغ كه امام (ع) در آنجا فرموده‌اند:

«قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ النِّسَاءِ هَلْ يَرِثْنَ مِنَ الْأَرْضِ فَقَالَ لَا وَ لَكِنْ يَرِثْنَ قِيمَةَ الْبِنَاءِ» [٢] ج. روايت يازدهم: كه مجدداً از يزيد صائغ است و امام (ع) در آنجا فرموده‌اند:

«يَقُولُ إِنَّ النِّسَاءَ لَا يَرِثْنَ مِنْ رِبَاعِ الْأَرْضِ شَيْئاً وَ لَكِنْ لَهُنَّ قِيمَةُ الطُّوبِ وَ الْخَشَبِ» [٣] د. روايت پانزدهم: يا روايتموسى بن بكر واسطى كه امام (ع) در آنجا فرموده‌اند:

«لَا تَرِثُ امْرَأَةٌ مِمَّا تَرَكَ زَوْجُهَا مِنْ تُرْبَةِ دَارٍ وَ لَا أَرْضٍ إِلَّا أَنْ يُقَوَّمَ الْبِنَاءُ وَ الْجُذُوعُ وَ الْخَشَبُ فَتُعْطَى نَصِيبَهَا مِنْ قِيمَةِ الْبِنَاءِ فَأَمَّا التُّرْبَةُ فَلَا تُعْطَى شَيْئاً مِنَ الْأَرْضِ وَ لَا تُرْبَةِ دَارٍ» [٤] آنچه از ظاهر «اضافه‌ى منع» به «تربت دار و ارض» استفاده مى‌شود، اين است كه، امام (ع) به «عين زمين» و «ذات خاك» نظر داشته است، نه اموالى كه بعداً در زمين اضافه شده و بر روى آن بوجود مى‌آيد و نه ماليت و قيمتى كه نتيجه‌ى احياء و ساختن است و به همين خاطرامام (ع) استدراك خويش را با «استثنا متصل» بيان فرموده‌اند؛ همچون: «

«إِلَّا أَنْ يُقَوَّمَ الطُّوبُ ...» و «إِلَّا أَنْ يُقَوَّمَ الْبِنَاءُ ...» لذا با وجود اينكه «آجر» و «چوب» از جنس زمين نيستند، پس چگونه از زمين استثناء شده‌اند؟

به اصل عبارت ايشان توجه فرماييد:

[١]. ر. ك. به: وسائل الشيعة، شيخ حر عاملى (رحمه الله)، ج ٢٦، ص ٢٠٧

[٢]. ر. ك. به: همان، ج ٢٦، ص ٢٠٨

[٣]. ر. ك. به: همان، ج ٢٦، ص ٢١٠

[٤]. ر. ك. به: همان، ج ٢٦، ص ٢١١.