و به همين مطلب اشعار داردآنچه در بعضى از روايات وارد شده كه چنانچه ما حكومت را بدست بگيريم آنها را با شلاق مى‌زنيم پس اگر فهميدند كه چه بهتر و اگر نفهميدند ايشان را با شمشير خواهيم زد.

از اين رو ايشان در ادامه نتيجه‌گيرى كرده و مى‌فرمايند:

پس مسئله از لحاظ «مقام ثبوت» جدّاً داراى مشكل است؛ لذا بايد ظاهر روايات را در «مقام اثبات» توجيه نماييم.

مجدداً به اصل عبارت ايشان توجه فرماييد:

«فالمسألة ثبوتاً مشكلة جدّاً كما ذكر ذلك جملة من الفقهاءبحيث قد يطمئنّ الانسان بملاحظة مجموع الجهات أنّ المراد من هذه الروايات ليس ظاهرها الاوّلى» [٢]

پس مساله در واقع جداً مشكل است همان‌طور كه اين مطلب را عده‌اى از فقهاء ذكر فرموده‌اند به گونه‌اى كه با ملاحظه‌ى مجموعه‌اى از جهات، انسان اطمينان پيدا مى‌كند كه منظور اين روايات، ظاهر اولى‌شان نيست.

همان‌طور كه ملاحظه مى‌شود، ايشان مى‌فرمايند:

اصل اينكه مسئله ثبوتاًداراى مشكل است، قبلًا توسط برخى از فقهاى ماضى (قدس رهما) مانند مرحوم محقق اردبيلى (رحمه الله) در كتاب «مجمع الفائدة و البرهان فى شرح ارشاد الاذهان» مورد توجه واقع شده است. البته لازم به ذكر است، مرحوم مقدس اردبيلى (رحمه الله) به هيچ‌يك از نكات فقيه معاصر- دامت بركاته- اشاره‌اى نكردند و صرفاً مى‌فرمايند:

«مجمع الفائدة و البرهان فى شرح ارشاد الاذهان»

«هذه مسألة مشكلة، لانهاخلاف ظاهر القرآن» [٣] اين مسئلهاز مسائل مشكل است؛ زيرابا ظاهر «قرآن» سازگارى ندارد.

[١]. ر. ك. به: مجله فقه اهل بيت، رساله ميراث الزوجة من العقار، آيت اللّه سيد محمود هاشمى شاهرودى، شماره ٤٥ از صفحه‌ى ٣٢ تا ٣٦

[٢]. ر. ك. به: همان، شماره ٤٥ از صفحه‌ى ٣٢ تا ٣٦

[٣]. ر. ك. به: مجمع الفائدة و البرهان فى شرح إرشاد الأذهان، مقدس اردبيلى (رحمه الله)، ج ١١، ص: ٤٤٣.