ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٩٤ - ب نتيجه اقوال در نزاع دوم

ادعاى صاحب رساله «ارث الزوجة»

صاحب رساله‌ى‌ «ارث الزوجة» [١] با ادّعاى اينكه در نزاع دوم، نظر مشهوراين است كه محروميّت، مخصوص زوجه‌ى غير ذات ولد است، مى‌فرمايند:

«فدعوى ان الاشهر بل المشهور بينَ الفقهاء اختصاصُ الحكم بغير ذات الولد قريبٌ جداً» [٢]

ادّعاى اينكه نظر اشهر بلكه مشهور بين قدما اختصاص حكم [حرمان‌] به زوجه غير ذات ولد، به واقع بسيار نزديكاست.

مناقشه بر ادّعاى صاحب رساله «ارث الزوجة»

اولًا: اين ادّعا، بلا دليل است؛ يعنى استنادى بر اين ادّعا كه: «نظر مشهور قدما اين است كه، حرمان مختص به غير ذات ولد است» وجود ندارد.

ثانياً: اين ادّعا بخصوص از ايشان جاى تعجّب بسيارى دارد؛ زيرا، بعد از بررسى عبارات فقهاء- كه بحث آن گذشت- به چنين شهرت ادّعايى برخورد نمى‌كنيم.

ثالثاً: چنانچه منظور فقيه بزرگوار معاصر- دامت توفيقاته- كلاممرحوم شيخ طوسى (رحمه الله) در «النهاية» باشد كه بحث عدول ايشان را در كتاب «الاستبصار» بررسى و تحليل نموديم؛ البته احتمال دارد در ميان عبارات قدماء، كلام يكى دو نفر را، نتوان توجيه نمود و آن‌ها قائل به تفصيل باشند؛ امّا در عبارات بقيه‌ى علماء، اشاره‌اى به اختصاص حكم به غير ذات ولد نشده، يعنى به صورت مطلق چنين فرموده‌اند كه: «زوجه محروميّت دارد».

نظر نهايى در نزاع دوم: وجود اجماع بعيد نيست، امّا شهرت قدمايى يقينى است؛

پس از نقل اقوال در نزاع دوم و وقوف بر استدلال مرحوم ابن ادريس (رحمه الله) بر

[١]. منظور حضرت آيت الله العظمى حاج شيخ لطف الله صافى گلپايگانى دامت بركاته مى‌باشد.

[٢]. ر. ك. به: ارث الزوجة، آيت الله العظمى حاج شيخ لطف الله صافى گلپايگانى دامت بركاته ..