ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٢٩٤

مغيرة» نقل مى‌كنند و سپس مى‌فرمايند:

«مع أنّها مقطوعة غير منسوبة إلى المعصوم و لعلّه فتواه». [١] اين كلام، مقطوعه و غير منسوب به معصوم (ع) است و چه بسا فتواى رفاعة باشد.

\* رابعاً: با ملاحظه كتب فقهى و روايى، به روايات مقطوعه‌ى فراوانى برخورد مى‌كنيم كه فقهاءتقريباً در اكثريت موارد- يعنى بيش از نود درصد-، به آن‌ها عمل نكرده‌اند؛ لذا چنانچه بخواهيم بنا را بر پذيرش مقطوعه‌ى ابن اذينه در ما نحن فيه بگذاريم، پس بايد حجيّت ساير مقطوعه‌ها را نيز پذيرا باشيم و بگوييم: بالاخره هر راوى يا خودش مصاحب امام (ع) بوده و يا از كسى شنيده كه او مصاحب با امام (ع) بوده است؛ بنابراين با اين رويكرد، ديگر چه فرقى ميان مقطوعه ابن اذينه و ساير مقطوعه‌ها وجود دارد؟

ذيلًا چهار مورد از روايات مقطوعه‌اى كه در كتب روايى نقل شده را متذكر مى‌شويم:

الف: مقطوعه‌ى «هِشام بن سالم»

اين مقطوعه در باب «ديهاعضاء و جوارح» در كتاب «تهذيب الاحكام» آمده و حاصل آن چنين است كه بيان مى‌كند: اگر كسى به اعضاى دوتايى در بدن انسان همانند چشم و گوش، آسيب برساند، در اين صورت در هر دوى آن‌ها ديه كامل است؛ البته مشهور فقهاء نيز همين قول را اختيار كرده‌اند.

به اين مقطوعه توجه فرماييد:

«الْحُسَيْنُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ أَبِى عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ قَالَ: كُلُّ مَا كَانَ فِى الْإِنْسَانِ اثْنَانِ فَفِيهِمَا الدِّيَةُ وَ فِى أَحَدِهِمَا نِصْفُ الدِّيَةِ وَ مَا

كَانَ وَاحِداً فَفِيهِ الدِّيَةُ» [٢] حسين بن سعيد از محمد بن خالد از ابن ابى عمير از هشام بن سالم، فرمود: هر عضوى‌

[١]. ر. ك. به: كتاب الطهارة، امام خمينى (رحمه الله)، ط- حديثى، ج ٢، ص ١٩٠

[٢]. ر. ك. به: تهذيب‌الأحكام، شيخ الطائفة (رحمه الله)، ج ١٠، ص ٢٥٨.