يكى از مباحث بسيار مهمى كه در بحث «تعادل» و «تراجيح» مطرح شده و منشأ اختلافات بسيار زيادى گرديده است، بحث «ترتيب ميان مرجحات» است كه در آن بحث چندين مبنا ذكر شده است كه اختيار هر كدام از اين مبانى نتيجه‌اى غير از ديگرى خواهد داشت، در اين بخش، جهت نتيجه‌گيرى، به «سه» مبنا از مبانى مذكوراشاره مى‌نماييم:

الف: مبناى عدم ترتيب بين مرجحات‌

اين نظر را بزرگانى اختيار كردند؛ همچون:

- مرحوم آخوند خراسانى‌ (رحمه الله) در كتاب «كفاية الاصول» ايشاندر آنجا مى‌فرمايند: ما از روايات ترجيح، وجهى براى مراعات ترتيب بين‌

- مرجحات استفاده نمى‌كنيم.

به اصل عبارت ايشان در كتاب «كفاية الاصول» توجه فرماييد:

«إنه لاوجه لمراعاة الترتيب بين المرجحات» [٢]

[١]. لازم به ذكر است علماى اصول، مرجحات را به صور مختلف تقسيم نموده‌اند، از جمله «مرجحاتِ ناظر به سند، متن و امور خارجى» يا «مرجحاتِ ناظر به سند، دلالت، زمان ورود، متن و امور خارجى» (ر. ك. به: علامه حلّى (رحمه الله) تهذيب الوصول الى علم الاصول، ص ٢٧٨؛ حسن بن زين الدين (ابن شهيد ثانى) معالم الدين و ملاذالمجتهدين، ص ٢٤٣- ٢٤٥؛ ميرزاى قمى (رحمه الله) القوانين المحكمة، ج ٢، ص ٢٧٨). البته مرحوم شيخ انصارى (رحمه الله) مرجّحات را به دو نوع داخلى و خارجى تقسيم نموده‌اند؛ از منظر ايشان، مرجح داخلى يعنى مزايايى كه در خود دليلِ طرفِ تعارض وجود دارد كه خود بر سه بخش تقسيم مى‌شود: «مرجحات صدورى»، «مرجحات جهتى» و «مرجحات مضمونى» و مرجح خارجى نيز يعنى مزيت‌هايى كه با قطع نظر از دليل مزبور، خود وجود مستقلى دارند، كه از مصاديقآن مى‌توان به: «شهرت عملييا روايى»، «موافقت با قرآن و سنّت متواتر» و «موافقت با اصل» اشاره نمود. (فرائد الاصول، ج ٢، ص ٧٨٣ تا ٨٠٤)

[٢]. ر. ك. به: كفايةالأصول، آخوند خراسانى (رحمه الله)، صفحه ٤٥٤.