ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٢٢٤

الف: روايت اول باب هفتم؛ دال بر عدم محروميّت زوجه، از جميع ما ترك زوج‌

بررسى طائفه دوم، روايات دال بر ارث بردن زوجه از جميع ما ترك‌

عنوان باب هفتم كتاب «وسائل الشيعة» از «ابواب ميراث الازواج» چنين است‌:

«بَابُ أَنَّ الزَّوْجَ يَرِثُ مِنْ كُلِّ مَا تَرَكَتْ زَوْجَتُهُ وَ كَذَا جَمِيعُ الْوُرَّاثِ وَ كَذَا الزَّوْجَةُ الَّتِى لَهَا مِنْهُ وَلَدٌ»

باب ارث زوجه از تمام ما ترك زوجه و همين‌طور همه‌ى وراث و همچنين است ارث بردن زوجه‌اى كه از زوج فرزند دارد (يعنى ارث بردن زوجه‌ى داراى فرزند از زوج از تمام ما ترك زوج)

همچنانكه قبلا ذكر گرديد، فتواى مرحوم شيخ حر عاملى (رحمه الله) مطابق با عناوين ابواب انتخابى كتابشان است؛ بنابراين در ما نحن فيه فتواى ايشان چنين است:

«زوجه از جميع ما ترك زوجه ارث مى‌برد و همچنين جميع وراث و نيز زوجه اگر از زوج فرزند داشته باشد از تمام ماترك زوج ارث مى‌برد».

اشكال بر فتواى مرحوم شيخ حر عاملى (رحمه الله)

ايرادى كه به عنوان انتخابى صاحب وسائل (رحمه الله) در باب هفتم وارد مى‌نمايند اين است كه: تفصيل بين ذات ولد و غير ذات ولد فقط در روايت دوم باب هفتم يعنى مقطوعه‌ى ابن اذينه آمده است و در روايت اول باب هفتم، اثرى از اين تفصيل، وجود ندارد؛ پس چگونه ايشان به طور كلى از اين باب چنين فتوايى را استنباط فرموده‌اند!؟

از اين رو، لازم است ابتداء، به بررسى اين روايت پرداخته تا جهت نتيجه‌گيرى، بحث در مسير صحيح قرار گيرد.

روايت اولِ باب هفتم‌

«مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ أَبَانٍ عَنِ الْفَضْلِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ (وَ ابْنِ أَبِى يَعْفُورٍ) عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ هَلْ يَرِثُ مِنْ دَارِامْرَأَتِهِ أَوْ أَرْضِهَا مِنَ التُّرْبَةِ شَيْئاً أَوْ يَكُونُ (فِى) ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ