عِلَّةُ الْمَرْأَةِ أَنَّهَا لَا تَرِثُ مِنَ الْعَقَارِ شَيْئاً إِلَّا قِيمَةَ الطُّوبِ وَ النِّقْضِ لِأَنَّ الْعَقَارَ لَا يُمْكِنُ تَغْيِيرُهُ وَ قَلْبُهُ وَ الْمَرْأَةُ قَدْ يَجُوزُ أَنْ يَنْقَطِعَ مَا بَيْنَهَا وَ بَيْنَهُ مِنَ الْعِصْمَةِ وَ يَجُوزُ تَغْيِيرُهَا وَ تَبْدِيلُهَا وَ لَيْسَ الْوَلَدُ وَ الْوَالِدُ كَذَلِكَ لِأَنَّهُ لَا يُمْكِنُ التَّفَصِّى مِنْهُمَا وَ الْمَرْأَةُ يُمْكِنُ الِاسْتِبْدَالُ بِهَا فَمَا يَجُوزُ أَنْ يَجِى‌ءَ وَ يَذْهَبَ كَانَ مِيرَاثُهُ فِيمَا يَجُوزُ تَبْدِيلُهُ وَ تَغْيِيرُهُ إِذَا أَشْبَهَهُ وَ كَانَ الثَّابِتُ الْمُقِيمُ عَلَى حَالِهِ كَمَنْ كَانَ مِثْلُهُ فِى الثَّبَاتِ وَ الْقِيَامِ»

ب. ترجمه‌ى روايت‌

محمد بن سنان مى‌گويد: امام رضا (ع) به او، در جواب سؤالاتش چنين نگاشته‌اند:

علّت اينكه زوجه از عقار ارث نمى‌برد، مگر از قيمت آجر و ساختمان منهدم شده، اين است كه، عقار امكان تغيير و از بين رفتنش وجود ندارد [كنايه از اينكه شى‌ء ثابتى است‌] و ممكن است آنچه بين زوجه و زوج از عصمت و نكاح وجود دارد، از بين برود، ولى فرزند و پدر اينچنين نيستند، بخاطر اينكه پدر نمى‌تواند از فرزند جدا شود، امّا زن را مى‌شود تغيير داد و آنچه كه مى‌آيد و مى‌رود ميراثش هم در آن چيزى است كه ثبات ندارد [مانند منقولات‌] اگر بخواهيم تشبيه كنيم و آن كسى كه ثابت و مُقيم است مثل فرزند، از اموال ثابت ارث مى‌برد، پس عقار چون ثبات دارد فقط ثابتين از آن ارث مى‌برند.

ج. نكات مهم اين روايت‌

\* وَ بِإِسْنَادِهِ: آن گونه كه بيان شد درباره اين اسناد دو احتمال وجود دارد:

- احتمال اول: (طريق شيخ طوسى (رحمه الله))

احتمال دارد كه طريق شيخ طوسى (رحمه الله) باشد؛ بدين گونه كه، مرحوم شيخ طوسى (رحمه الله) در كتاب «الاستبصار» اين روايت را در ادامه حديث سيزدهم‌