ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ١٨٧
نتيجهى اشكال
با بطلان احتمال مذكور، نتيجه اين مىشود كه عنوان دوم جزء عناوين عام قرار مىگيرد، يعنى «زوجه از هيچ زمينى ارث نمىبرد».
- احتمال محقق بروجردى (رحمه الله): عنوان دوم يا حديث سوم و چهارم، بواسطه ذكر قرينهى «قيمة الاشياء»، احتمال دارد كه جزء عناوين خاص باشد.
مرحوم آيت الله العظمى بروجردى (رحمه الله) در كتاب «تقريرات ثلاث» در بحث «ميراث الازواج» درباره حديث سوم مىفرمايد: احتمال مىرود مراد از كلمه «ارض» و «عقارات» در روايت سوم و چهارم به قرينه ذكر عبارت «قيمت اشياء مخصوص زمين»، خصوص زمين مسكونى باشد، نه مطلق اراضى.
به اصل عبارت ايشان توجه فرماييد:
«و هذه الرواية كما تحتمل أن يراد بها مطلق الارض بظاهر اللفظ، كذلك تحتمل أن يراد بها خصوص أرض المساكن بقرينة ذكر القيمة الاشياء مخصوصة بأرض المساكن و الدور» [١]
و اين روايت همچنانكه احتمال داده مىشود بواسطه ظاهر لفظ، از آن مطلق ارض اراده شود، همچنان احتمال داده مىشود خصوص زمين مسكن بواسطهى قرينه ذكر قيمت اشياء مخصوص زمين- همچون آجر و بنا و چوب و نى كه مربوط به زمين مسكونى است- زمين مسكنها و خانهها اراده شده باشد.
- مناقشه بر نظر محقق بروجردى (رحمه الله)
اينكه محقق بروجردى (رحمه الله) عنوان دوم يا روايات سوم و چهارم را جزء روايات خاصه محسوب نمودند، غيرقابل قبولاست؛ زيرا، به سه دليل، موضوع احتمال
طرح شده از سوى ايشان، بسيار ضعيف، بلكه منتفى است:
دليل اول: به طور معمول در عرف، زمين غير مسكونى، داراى ساختمان نيست؛ پس ديگر مجالى براى احتمال ياد شده وجود ندارد.
دليل دوم: شارع براى بياناينكه زوجه از چه چيزى ارث مىبرد و از
[١]. ر. ك. به: تقريرات ثلاث، آيت الله بروجردى (رحمه الله)، ص: ١٠٧