ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٣٤٧

اولين نكته مستخرجه از اولين اشكال ثبوتى بعض الفقهاء

تمام روايات مربوط به حرمان، از امام باقر و صادق (ع) نقل شده و تنها يك روايت وجود دارد كه «محمد بن سنان» آن را از امام هشتم (ع) نقل كرده است؛ لذا:

اگر قبل از باقرين (ع) را ملاحظه نماييم، هيچ روايتى درباره حرمان از پيامبر اكرم (ص) و اميرالمؤمنين (ع) نمى‌يابيم.

و:

- اگر بعد از باقرين (ع) را نيز ملاحظه كنيم، هيچ روايتى در اين زمينه نمى‌يابيم.

به عبارت ايشان توجه فرماييد:

«وعلى اية حال لا عين ولا اثر لهذا الحكم فى الروايات الواردة عن امير المؤمنين وسائر الائمة الى زمان الصادقين (ع) ولا منبعدهما باستثناء رواية محمد بن سنان» [١]

به هر حال تا زمان امامين صادقين (ع) هيچ اثرى از اين حكم (حرمان) در روايات وارده از اميرالمومنين (ع) و غير ايشان وجود ندارد و نيز بعد از زمان صادقين (ع)، جز روايت محمد بن سنان چيزى وجود ندارد.

دومين نكته مستخرجه از اولين اشكال ثبوتى بعض الفقهاء

بدليل اينكه مسلمانان صدر اسلام به مسائل ارث «شدت ابتلاء» داشته‌اند، لذا روايات فراوانياز اميرالمؤمنين (ع) در اين رابطه در اختيار داريم؛ علاوه بر آن، «قرآن كريم» يك نظام ارث جديدى را در برابر نظام ارث جاهلى، تأسيس فرموده است.

نظام جاهلى ارث اين‌گونه بود كه: «زوجه به هيچ عنوان ارث نمى‌بُرد»، حتى «اولوا الأرحام» نيز ارث نمى‌بردند؛ در اين نظام، «عصبه‌ى مرد»، «اقويا» و «بزرگان قوم و قبيله» ارث مى‌بردند؟!؛ امّا اسلامبا ابطال نظام جاهلى، نظام عادلانه‌اى را براى‌

ارث ايجاد كرد؛ اسلام فرمود: ملاك‌هاى ارث عبارتند از: «قرابت»، «زوجيّت»، «وَلاء» [٢] و

[١]. ر. ك. به: همان، شماره ٤٥ از صفحه‌ى ٣٢ تا ٣٦

[٢]. به نزديكى و قرابت فردى به ديگرى البته بدون نَسَب و زوجيّت، بر وجهى كه بتواند از او ارث ببرد، وَلاء گفته مى‌شود؛ ولاء بر سه قسم است: «عتق»، «ضَمان جَريرة» و «امامَت» ..