\* مراد از كلمه‌ى «نساء» در اين روايت، «مطلق زن» نيست، بلكه «صرفاً زوجه» است؛ زيرا، محدوديت و ممنوعيت در شرع مقدس، فقط مخصوص زوجه است و در مورد «مادر» و «دختر» اين محدوديت و ممنوعيت شرعى وجود ندارد، يعنى ايندو، از عقار ميّت، ارث مى‌برند.

\* در مورد اضافه‌ى كلمه‌ «عَقْار» به‌ «أرْض» دو احتمال وجود دارد:

\* احتمال اول‌: اين اضافه همچون‌ «خاتمُ فِضةٍ» باشد كه در اصل‌ «خاتمُ مِنْ فِضةٍ» بوده، بنابراين‌ «عَقارُ الأرض» نيز در اصل‌ «عَقارُ مِنْ الأرض» بوده است؛ مطابق اين تعبير معناى روايت چنين مى‌شود كه: «زوجه از هيچ زمينى ارث نمى‌برد».

\* احتمال دوم‌: در اين اضافه، كلمه‌ى‌ «فى» در تقدير است، بنابراين‌ «عقار الارض» يعنى‌ «عقار فى الارض»؛ مطابق اين تعبير معناى روايت چنين مى‌شود كه: «زوجه از ميان زمين‌ها فقط از عَقار آن ارث نمى‌برد».

\* تعدد در سند، موجب تعدد در خبر نيست: از آنجا كه موضوع حجيّت خبر واحد «ما صدر من الإمام (ع)» است و از طرفى اين روايت را جميل يكبار از جناب زراره (رحمه الله) و بار ديگر هم از جناب محمد بن مسلم (رحمه الله) نقل كرده است؛ لذا اين حديث، «دو» خبر نيست، بلكه «يك» خبر است ولى با اسنادى مختلف؛ يعنى اين مضمون را امام (ع) «يك» بار فرموده، لكن «دو» راوى مختلف آنرا از امام (ع) نقل كرده‌اند؛ امّا چنانچه امام (ع) «يك» تعبير واحد را در «دو» مجلس (يعنى دو بار) فرموده باشند، در اينجا قطعاً «دو»

\* خبر است نه «يك» خبر؛ زيرا، هر كدام از اين دو خبر، موضوع مستقلى براى حجيّت مى‌باشد.

ه. نتيجه‌

اين حديث صحيحه است.