بنابراين با عنايت به نكات مذكور به نظر مى‌رسد كه، حق با مرحوم محقق سبزوارى (رحمه الله) و مرحوم صاحب جواهر (رحمه الله) است؛ لذا اصرار مرحوم شهيد ثانى (رحمه الله) در كتاب «مسالك الافهام الى تنقيح شرائع الاسلام» مبنى بر اينكه: «نظر مشهور بين قدما تفصيل بين ذات ولد و غير ذات ولد است»، [١] مردود و غير قابل پذيرش است.

«مسالك الافهام الى تنقيح شرائع الاسلام» [٢]

ب: بررسى اقوال در مبناى دوم يا قائلين به روايت بودن مقطوعه‌

عده‌اى از فقهاء نيز كه عمدتاً از متأخّرين و معاصرين هستند، در مقابل مبناى اوّل قائل شده‌اند كه: مى‌توان از قرائن مذكور، يقين و اطمينان حاصل كرد، كه مقطوعه ابن اذينه، كلام امام معصوم (ع) است و به عنوان خبر واحد قابل استناد است؛ از اين رو، ايشان با استفاده از اين مقطوعه و روايات گذشته نتيجه گرفتند كه: «بين ذات ولد و غير ذات ولد فرق وجود دارد».

از ميان اين عده مى‌توان به «سه» شخصيّت بزرگوار زير، اشاره نمود:

١. مرحوم حسينى عاملى (رحمه الله) در كتاب «مفتاح الكرامة فى شرح مشكلات قواعد العلامة»؛

ايشان با ذكر چند قرينه به اين نتيجه مى‌رسند كه: «مقطوعه ابن اذينه كلام امام (ع) بوده و فتواى وى نيست».

حاصل كلام ايشان چنين است:

اگرچه اجماع داريم بر اينكه حديث مقطوع حجيّت ندارد، امّا اين مقطوعه مكرراً در جوامع عظام حديثى يعنى «من لايحضره الفقيه»، «الاستبصار» و «التهذيب» آمده است؛ جوامعى كه فقط براى روايت از معصوم (ع) بنا گذاشته شده است [كنايه از اينكه جوامع ثلاث، كتب فتوايى نيستند].

مضاف بر اينكه:

راوى اين روايت جناب «ابن ابى عمير» است كه از نظر تحفظ و

[١]. ر. ك. به: مسالك الافهام الى تنقيح شرائع الاسلام، شهيد ثانى (رحمه الله)، ج ١٣، ص: ١٩٢

[٢]. ر. ك. به: مسالك الافهام الى تنقيح شرائع الاسلام، شهيد ثانى (رحمه الله)، ج ١٣، ص: ١٩٢.