ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٢٣١

«لان روايةَ ابنِ أبى يعفورٍ الدالّةَ على عموم الارث ظاهرة فى‌التقيّة؛ لانّها موافِقة لمذاهب جميعِ مَن خالَفَنا». [١] به جهت اينكه روايت ابن ابى يعفور كه بر عموميّت (شمول) ارث دلالت دارد، ظاهر در تقيّه است؛ زيرا اين روايت با مذهب مخالفين سازگار است.

مناقشه بر توجيه اول‌

مسئله‌ى حمل بر تقيّه، مؤونه و هزينه‌اى ندارد، از اين رو بسيارى از فقهاء به آن قائل شده‌اند.

ب: توجيه دوم‌

مرحوم شيخ طوسى (رحمه الله) در بيان توجيه دوم مى‌فرمايند:

براى حل تعارض، بايد بين روايات هفده‌گانه و صحيحه‌ى ابن ابى يعفور به صورت «تخصيص» جمع نماييم و تا زمانى كه جمع بين روايات امكان پذير است، ديگر نوبت به حمل بر تقيّه و مسائل ديگرى كه در باب تعارض اخبار آمده، نمى‌رسد.

به عبارت ديگر:

بوسيله‌ى هفده روايتيكه مى‌گويند: «لَا تَرِثُ مِنَ الْعَقَارِ» مضمون موثقه‌ى ابن ابى يعفور كه به صورت عام مى‌گويد: «تَرِثُهُ مِنْ كُلِّ شَىْ‌ءٍ» را تخصيص بزنيم.

دو مناقشه بر توجيه دوم شيخ طوسى (رحمه الله)

مناقشه‌ى اول‌

اين مناقشه از سوى مرحوم شهيد ثانى (رحمه الله) مطرح شده، كه حاصل آن چنين است:

در صحيحه ابن ابى يعفور جمله‌اى وجود دارد كه دال بر قبول سائل است بر اينكه: «زوجه از بعض ما ترك زوج محروم است» به همين جهت در سؤالش‌

از حضرت (ع) مى‌پرسد: «أو يكون بمنزلةِ المرأة لا ترِثُ من ذلك شيئاً؟»

[١]. ر. ك. به: رسائل، شهيد ثانى (رحمه الله)، ج ١، ص: ٤٦٩.