روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤١٩ - ترجمه

عكرمه و سعيد جبير گفتند از عبد اللّه عبّاس كه:قريش را در سال [١]دو رحلت بودى:در زمستان به مكّه و در تابستان به طايف.خداى تعالى ايشان را فرمود كه:از حرم مفارقت مكنى [٢].ابو صالح گفت:در شام دو جايگاه بود،يكى سردسير و يكى گرمسير.در تابستان به سردسير شدندى و در زمستان به زمين گرمسير.و ديگر[١٨٨-ر]مفسّران گفتند:ايشان را در تجارت دو رحلت بودى، يكى در زمستان به يمن،و يكى در تابستان به شام.و در حرم مقام نكردندى [٣]زمينى خشك بود بى‌آب و نبات و زرعى و ضرعى و آبى و درختى نبودى.

و معيشت قريش از تجارت بودى و هيچ‌كس قريش را تعرّض نكردندى، گفتندى:ايشان اهل حرم خدااند و همسايگان خانۀ اويند،اگر اين دو رحلت نكردندى كس به مكّه مقام نتوانستى كردن.و اگر حرمت حرم نبودى،ايشان رحلت نتوانستندى كردن كه ايمن نبودندى دشخوار آمد بر ايشان اختلاف كردن از يمن به شام و از شام به يمن.خداى در تباله و جرش و چند شهر از بلاد يمن خصبى و خيرى بداد بسيار تا ايشان طعام و متاع به مكّه آوردند.اهل ساحل به كشتى مى‌آوردند و اهل برّ به چهارپاى مى‌آوردند.اهل ساحل به جدّه بار بيفگندندى و اهل تباله به محصّب.و در شام نيز خصبى تمام بداد خداى تعالى تا اهل شام طعام و متاع به ابطح [٤]آوردندى و اهل مكّه بيامدندى و بخريدندى و خداى تعالى ايشان را مئونت آن دو رحلت كفايت كرد و ايشان را فرمود كه:به عبادت خداوند اين خانه مشغول شوى [٥]كه خانۀ كعبه است،بقوله: فَلْيَعْبُدُوا رَبَّ هٰذَا الْبَيْتِ اَلَّذِي أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ ،گفت:بگو تا قريش و جمله عرب خداوند اين خانه را پرستند كه اوست كه ايشان را طعام داد از گرسنگى.