روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٨٥ - ترجمه
حقّا كه اگر بدانى [١]دانستن درست.
ببينى [٢]دوزخ را.
پس ببينى [٣]آن را به چشم دانش.
پس بپرسند شما را آن روز از نعمت [٤].
قوله: أَلْهٰاكُمُ التَّكٰاثُرُ ،حقتعالى گفت و خطاب كرد با كافرانى كه اين فعل كردند:مشغول كرده است شما را تفاخر به كثرت عدد و كثرت مال از طاعت خداى و آنچه شما را برهاند از عقاب او [٥].
حَتّٰى زُرْتُمُ الْمَقٰابِرَ ،در اين خلاف كردند،بعضى گفتند:معنى آن است كه تا به مردن و شما را در گورها [٦]دفن كردن،اين طريقت شماست،يعنى بر اين اصرار كنى [٧][١٧٣-پ]تا به مردن.قتاده گفت:آيت در جهودان [٨]آمد كه اين معنى مراعات كردندى و به اين مشغول بودند تا بر ضلال بمردند.ابن زيد گفت:
در قبيلهاى آمد از انصا[ر] [٩].مقاتل و كلبي گفتند:در دو قبيله آمد از قريش بني عبد مناف و بني سهم بن عمر بن هصيص بن كعب،كه ايشان بانگ مفاخرت و منافرت كردند،هريكى از ايشان گفتند:سادات و اشراف از ما بيشترند و بيشتر بودهاند [١٠]در زندگانى:بنو عبد مناف غالب شدند ايشان را [١١].بنو سهم گفتند:اكنون بيايى [١٢]تا به گورستان رويم و گورها بشماريم تا گور اشراف ما بيشتر است يا گورها اشراف شما،يقال:لهيت عن الشّىء اذا غفلت عنه،و منه قولهم:اذا
[٣] [٢] .آج:ببينيد.
[٤] .آج:از بهشت.
[٥] .آج+مشغول كرد.
[٦] .آج:در خاك.
[٧] .آج و ديگر نسخه بدلها:اصرار كنيد.
[٨] [١] .آج و ديگر نسخه بدلها:جهودانى.
[٩] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[١٠] .آد،گا:از ما پيش بودند و بيشتراند.
[١١] .آد،گا:بر ايشان.
[١٢] .آج و ديگر نسخه بدلها:بياييد.