روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٥٣ - فصل پنجم

و امّا آن پنج كه رسول را فرمود در حقّ قرآن:يكى ابلاغ في قوله: بَلِّغْ مٰا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ [١]دوم قرائت في قوله: اِقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ [٢]سه‌ام تلاوت في قوله:

وَ اتْلُ مٰا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتٰابِ رَبِّكَ [٣] چهارم بشارت: لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِينَ [٤].پنجم انذار: وَ تُنْذِرَ بِهِ قَوْماً لُدًّا [٥].

قوله: وَ مٰا أَدْرٰاكَ مٰا لَيْلَةُ الْقَدْرِ ،آنگه بر وجه استعظام گفت:تو چه دانى كه شب قدر چه باشد! آنگه هم او بيان كرد،گفت: لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ ،شب قدر بهتر است از هزار ماه.مفسّران خلاف كردند كه چرا اين مدّت تعيين كرد.بعضى مفسّران گفتند:رسول-عليه السلام-چهار عابد را نام برد كه هشتاد سال خداى را پرستيدند،طرفة العينى در او عاصى نشدند:ايّوب[١٥٩-پ]و زكريّا و حزقيل و يوشع.صحابه را از آن عجب آمد.جبريل آمد و اين سورت آورد و بازنمود كه يك ساعت [٦]عبادت تو بهتر است از هزار ماه عبادت ايشان.

أنس مالك گفت:سبب آن بود كه اعمار امّت رسول اللّه بر او عرض كردند،او را كم آمد در اعمار امم [٧]گذشته،خداى تعالى او را اين سورت فرستاد و بازنمود كه:به عمر اندك ايشان بر طاعت اندك ثواب بسيار دهم تا يك شب ايشان به باشد از هزار ماه ديگران.

مجاهد گفت سبب [٨]آن بود كه رسول را گفتند:در بنى اسرايل مردان بودند كه هشتاد سال به روز روزه داشتند و به شب قيام كردند.تمنّا كرد كه در امّت او مانند آن بودى،خداى تعالى اين سورت فرستاد.بعضى دگر گفتند:در