روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٢٨ - ترجمه
پس بازگردانيديم او را فروتر آنان كه فروباشند.
مگر آنان كه ايمان آرند و كارهاى نيكو كنند كه ايشان را مزدى باشد ناكاسته.
چه دروغ مىدارد تو را پس از اين به جزا.
نه هست خداى حاكمتر حاكمان.
قوله: وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ ،قسم است به انجير و زيتون.عبد اللّه عبّاس گفت و حسن و مجاهد و عكرمه و عطا و مقاتل و كلبي كه:مراد اين انجير است كه ما مىخوريم و اين زيتون كه ما از او روغن مىگيريم.أبو ذر[١٤٨-ر]غفارىّ رحمة اللّه عليه-روايت كرد كه:رسول را-عليه السلام-طبقى انجير به هديّه آوردند.او در پيش اصحابان بنهاد و مىخورد و مىگفت:بخورى [١]كه اگر گويم كه ميوهاى از بهشت آوردهاند انجير باشد،براى آنكه در وى استخوان نيست،و انجير بواسير ببرد و نقرس را سود دارد.
عبد اللّه بن غنم [٢]گفت:با معاذ جبل به سفرى بودم.هرگه كه به درخت زيتون بگذشت،مسواكى از او بگرفت و گفت:از رسول-عليه السلام-شنيدم:
نعم السواك [٣]الزيتون من الشجرة المباركة ،نيك مسواك است درخت زيتون كه درخت مبارك است.بوى دهن خوش بكند و شوخ دندانها را [٤]ببرد.آنگه گفت:
اين مسواك من است و مسواك پيغامبران كه [٥]پيش از من بودند.
كعب الأحبار و قتاده و ابن زيد گفتند:«تين»مسجد دمشق است و«زيتون»مسجد بيت المقدّس است،و آن دو مسجد است در شام.
[١] .آج و ديگر نسخه بدلها:بخوريد.
[٢] .آج:عبد اللّه عمر.
[٣] .آج:المسواك.
[٤] .آج و ديگر نسخه بدلها:ندارد.
[٥] .كا:جميع پيغمبرانى كه.