روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٧٥ - ترجمه

الجمحىّ است،و روايت كرده‌اند كه:اين قرائت بازپسين،قرائت رسول است -عليه السلام.و گفتند:ابو عمرو بن العلاء از قرائت اوّل بازگشت و با اين قرائت آمد،[و اين قرائت] [١]اختيار ابو عبيد [٢]و ابو حاتم است.

يٰا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ،آنگه خطاب كرد با آن‌كه نفس او ساكن باشد [١٢٣-پ]به وعد خداى تعالى و آن را تصديق كند.ابن زيد گفت:نفس مطمئنّه آن است كه به هيچ طاعت خلل نكرده باشد و هيچ معصيت را ارتكاب نكرده باشد،او را در در مرگ بشارت دهند به بهشت.نفس او ساكن شود به آن.و گفتند:نفس مطمئنّه،نفسى باشد مؤمن متيقّن به خداى تعالى.نفس او به علم ساكن باشد از خطرات شبهات.كلبى و أبو روق گفتند:اين خطاب در قيامت باشد آن را كه او را روى سپيد باشد و نامه به دست راست دهند.او به اين علامات ايمن باشد و ساكن نفس بود و داند كه از اهل بهشت است به وعدۀ سابق در حقّ اينان به بهشت.عطيّه گفت:نفسى باشد راضى به قضاى خداى تعالى كه آنچه قضاء محتوم باشد به او برسد.ابن كيسان گفت:نفسى باشد مخلص،و گفتند:مطمئن باشد و ساكن به نام خداى،بيانه قوله: أَلاٰ بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ [٣]،و گفتند:متوكّل بر خداى واثق به ضمان او روزى را.

اِرْجِعِي إِلىٰ رَبِّكِ رٰاضِيَةً مَرْضِيَّةً ،با نزديك خداى شو راضى از خداى و خداى از تو راضى.علما خلاف كردند در تأويل اين آيت و وقت اين مقالت.

بعضى گفتند:اين آنگه باشد كه بنده در نزع بود.اسماعيل بن أبي صالح گفت:

اين آن ساعت باشد كه جان مى‌سپارد،چون به قيامت آيد گويند: فَادْخُلِي [٤]فِي عِبٰادِي وَ ادْخُلِي جَنَّتِي .

عبد اللّه بن عمرو روايت كرد كه:چون بنده‌اى مؤمن را وفات رسد،خداى