روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٨٤ - ترجمه
عمر گفت و معتّب بن سمني [١]و قتاده و مجاهد و ضحّاك و ابن زيد كه:«سجّين» زمين هفتم است،جانهاى كافران و نامههاى اعمال ايشان آنجا باشد.و براء بن عازب روايت كرد از رسول-عليه السلام-كه گفت:«سجّين»نام زمين هفتم است.عطيّه گفت،عبد اللّه عبّاس از كعب الأحبار پرسيد كه سجّين چه باشد؟ گفت:بدان كه جانهاى كافران به آسمان برند[٨١-پ]،آسمان قبول نكند،با زمين آرند قبول نكند،فروبرند به زمين ديگر قبول نكند تا به هفتم زمين.ازآنجا به سجّين برند،و آن سر حدّ ملك ابليس است.و عطا گفت و سعيد جبير كه:
سجّين زير روى ابليس است،آنگه از زير روى ابليس رقّى بگيرند و احوال و اعمال اين كافران برآن نويسند و در زير روى ابليس نهند.
روايت ديگر از عبد اللّه عبّاس از كعب الأحبار آن است كه:عبد اللّه عبّاس از او پرسيد كه،گفت:مرا خبر ده از«سجّين»و«علّيّين»،گفت:امّا«سجّين»چنان كه در تورات يافتم نام درختى است در زير هفتم زمين،نام هر شيطانى برآن نوشته.چون جان كافر [٢]بر دارند به آسمان برند،درهاى آسمان ببندند [٣]در پيش آن و آن را اندر آرند [٤]به نزديك اين درخت.و امّا«علّيّين»چون جان بندهاى مؤمن بردارند،درهاى آسمان بگشايند براى آن تا به زير عرش.چون به زير عرش رسد، دستى از عرش بيرون[آيد] [٥]و نزل و كرامت او در خور او بنويسد،فذلك قوله:
كِتٰابَ الفُجّٰارِ لَفِي سِجِّينٍ ،و: كِتٰابَ الْأَبْرٰارِ لَفِي عِلِّيِّينَ [٦].
كلبي گفت:سنگى است [٧]در زير هفتم زمين سبزى [٨]،كه سبزى آسمان از اوست،نامهاى كافران در آن سنگ نهند.وهب گفت:سجّين آخر مملكت ابليس
[١] .آج و ديگر نسخه بدلها:معتّب بن سمن،چاپ شعرانى(٢٢/١٢):معتّب بن سمرة.
[٢] .آد،گا:كافران.
[٣] .آد،گا:بربندند.
[٤] .كا،آد،گا:پيش آن پس آن را به سجّين اندازند.
[٥] .اساس:ندارد،با توجّه به آج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٦] .سورۀ مطفّفين(٨٣)آيۀ ١٨.
[٧] .كا،آد+سبز.
[٨] .آج و ديگر نسخه بدلها:ندارد.