روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦٣ - ترجمه

قوله: سُئِلَتْ، بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ [١]،قرائت عامّۀ قرّاء بر فعل مجهول است،و در شاذّ جابر و أبو الضحى خواندند:سألت،بأىّ ذنب قتلت،امّا وجه«سئلت» بيان كرديم.و قوله: قُتِلَتْ ،على المجهول و الخبر من الغائب،وجه او آن است كه اين نوع كلام و وجه [٢]در او روا بود:هم قتلت و هم قتلت بر خطاب،چنان كه گويند قال زيد إنّه ذاهب و إنّى ذاهب.و قال عبد اللّه:بأىّ ذنب ضربت [٣]و بأىّ ذنب ضربت و وجهى دگر گفتند در«سئلت»[٧٢-ر]و آن است كه گفتند:

سئلت بمعنى طلبت است،أى طلبت من قاتليها،ايشان را باز خواهند از آنان كه ايشان را كشته باشند،گويند:كجااند آن فرزندان شما و چه كردى [٤]ايشان را؟و به چه گناه كشتى [٥]ايشان را؟و اين هم وجهى لطيف است.

وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ ،و آنگه كه صحفها [٦]برافلاجند [٧]اهل مدينه و شام و بصره به تشديد خواندند الّا ابو عمرو على تكثير الفعل،و باقي قرّاء به تخفيف.

امّ سلمه گفت شنيدم از رسول-عليه السلام-كه مى‌گفت:

(يحشر الناس حفاة عراة) ، مردمان را حشر كنند برهنه و پاى برهنه.امّ سلمه گفت:زنان هم برهنه باشند؟ گفت:بلى،گفت:وا سوأتاه:رسول-عليه السلام-گفت:آن روز مردم به خود مشغول باشند.گفت [٨]:به چه مشغول باشند؟گفت:به صحيفه‌هاى افلاخته [٩]كه در آنجا مثقال ذرّها باشد،و مِثْقٰالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ [١٠]باشد.

وَ إِذَا السَّمٰاءُ كُشِطَتْ ،از جاى بركنند [١١]و آنگه درنوردند.و كشط،قلع و