روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٣٨٢ - ترجمه
ايشان در پيغامبر خود عاصى شدند،و اگرچه بر لفظ واحد گفت [١]،مراد جنس است. فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رٰابِيَةً ،بگرفت ايشان را گرفتنى فزاينده غالب،و من الرّبا الّذي هو الزّيادة.عبد اللّٰه عبّاس گفت:شديدة،يعنى گرفتنى سخت،و گفتند:عذابى زيادت بر عذاب ديگر امّتان.
إِنّٰا لَمّٰا طَغَى الْمٰاءُ حَمَلْنٰاكُمْ فِي الْجٰارِيَةِ ،گفت:ما [٢]چون آب طغيان كرد و از حد برفت [٣]در عهد نوح-عليه السّلام.قتاده گفت:از بالاى همۀ چيزها پانزده گز بگذشت [٤]،ما شما را در كشتى نشانديم تا شما غرق نشديد.
پس [٥]بر سبيل تذكير نعمت بازگفت [٦]: لِنَجْعَلَهٰا لَكُمْ تَذْكِرَةً ،تا براى شما يادگارى كنيم. وَ تَعِيَهٰا أُذُنٌ وٰاعِيَةٌ ،و نگاه دارد آن را و ياد دارد آن را گوشهاى يادگيرنده.راويان ابن كثير و[عاصم] [٧]بعضى از ايشان روايت كردند:و«تعيها»، باسكان«عين»قياسا على[قوله]: أَرِنٰا مَنٰاسِكَنٰا [٨]،و اين قراءتى ضعيف است.
عبد اللّٰه بن الحسن [٩]روايت كرد كه چون اين آيت آمد: وَ تَعِيَهٰا أُذُنٌ وٰاعِيَةٌ ، رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-گفت اميرالمؤمنين -على را-عليه الصّلاة و السّلام:
سألت اللّٰه ان يجعلها اذنك، گفت:از خداى[تعالى] [١٠]در خواستهام تا گوش تو كند.اميرالمؤمنين -عليه الصّلاة و السّلام-گفت:پس از آن هرگز چيزى فراموش نكردم.و نيز تا باشم هيچ فراموش نكنم از دعاى رسول-صلّى اللّٰه عليه
[١] .اساس+گفت،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد.
[٢] .آد،گا:لفظ«گفت ما»را ندارد.
[٣] .آد و ديگر نسخه بدلها:از حد در گذشت.
[٤] .آد و ديگر نسخه بدلها:برگذشت.
[٥] .اساس:و اين،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٦] .اساس:گفت ما را،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٧] .اساس،آد،گا:ندارد،با توجّه به كا افزوده شد.
[١٠] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٨] .سورۀ بقره(٢)آيۀ ١٢٨:أرنا مناسكنا.
[٩] .اساس:عبد اللّٰه الحسين،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها و مآخذ مربوط به حديث تصحيح شد.