روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٦٤ - ترجمه
كنيم بر او [١]. فَلاٰ تَرْجِعُوهُنَّ إِلَى الْكُفّٰارِ ،گفت:چون ايشان را مؤمن دانيد بر اين تفسير،ايشان را با كافران مدهيد. لاٰ هُنَّ حِلٌّ لَهُمْ وَ لاٰ هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ ،چه نه ايشان حلال باشند برآن شوهران و نه آن شوهران حلال باشند ايشان را.
وَ آتُوهُمْ مٰا أَنْفَقُوا ،و به شوهران ايشان دهيد آنچه ايشان خرج كرده باشند از مهر و نفقه.
امّا در عهد[كردن] [٢]رسول و شرط او با مشركان دو قول گفتند:يكى آنكه شرط در حقّ مردان بود،در [٣]زنان نبود،بر اين وجه آيت [٤]ناسخ آن شرط نباشد،و قولى ديگر آنكه:شرط عام بود در حقّ مردان[٣٣-ر]و زنان جز آنكه شرط به اين آيت منسوخ شد.
ابن زيد گفت:رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-تفريق كرد ميان او و شوهرش بىطلاق شوهرش و بعد استبراء رحمها او را به شوهر داد.زهرىّ گفت:اگر نه آن مصالحه بودى،رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-ردّ مهر نكردى و مهر با مشركان ندادى،و بعضى فقها گفتند:اين حكم نيز منسوخ است تا اگر امروز زنى از سراى حرب به سراى اسلام [٥]آيد،مهر با شوهرش نبايد دادن، و به اتّفاق بينونت ايشان از شوهران [٦]اسلام باشد.چون زنان اسلام آرند و مردان بر كفر اقامت كنند،و اگر شوهران اسلام آرند پيش ازآنكه زنان از عدّه بيرون آيند ايشان اولىتر باشند.
آنگه گفت: وَ لاٰ جُنٰاحَ عَلَيْكُمْ ،بر شما حرجى و بزهاى[نباشد] [٧]كه [٨]ايشان را به زنى كنيد چون اجر بدهيد،و مراد به اجر و مزد،مهر است.و هركجا
[١] .آد،كا،گا+گفت چون ايشان را مؤمن دانيد.
[٧] [٢] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٣] .آد و ديگر نسخه بدلها:و در حقّ.
[٤] .آد و ديگر نسخه بدلها:اين.
[٥] .آد،كا،گا:از دار الحرب به دارالسلام.
[٦] .آد+با،كا،گا+به.
[٨] .آد و ديگر نسخه بدلها:چون.